تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٩٩ - شرح آيات

مكلف مى‌كردند: پل رحم و امانت نگاهشان مى‌داشت، و اگر از آن رد مى‌شدند نماز نگاهشان مى‌داشت، و اگر از آن هم مى‌گذشتند پايان به رب العالمين مى‌رسيد، بنا بر گفته‌اش إِنَّ رَبَّكَ لَبِالْمِرْصادِ. و مردمان بر صراط آويخته به دست، و پا از جاى كنده شده، و چسبيده به پا قرار داشتند و فرشتگان بانگ بر مى‌داشتند كه: اى بردبار، ببخش و چشم به پوش و به فضلت باز گرد و سلامت بدار و سلامت بدار، و مردمان همچون پروانه در آتش مى‌افتادند، و چون كسى به رحمت خدا نجات مى‌يافت و مى‌گذشت، مى‌گفت: شكر خداى را كه به نعمت او صالحات تمام مى‌شود، و حسنات پاكيزگى پيدا مى‌كند، و شكر خدا را كه بعد از نوميديها مرا از تو به منت و فضل خود نجات داد و پروردگار ما آمرزنده و پاداش دهنده است». [٦] در حديثى ديگر اضافه‌اى هولناك دارد و پيامبر- صلى اللَّه عليه و آله- مى‌گويد: «جبرييل آمد و آيه و جى‌ء يومئذ بجهنّم، را خواند، پس گفتم

آيا آن را مى‌آورند؟ گفت: هفتاد هزار آن را با هفتاد هزار زمام مى‌كشند، و انحرافى پيدا مى‌كند كه اگر آن را به حال خود بگذارند همه را خواهد سوزاند». [٧]/ ١٠٢ «يَوْمَئِذٍ يَتَذَكَّرُ الْإِنْسانُ وَ أَنَّى لَهُ الذِّكْرى‌- و آن روز آدمى پند مى‌گيرد و به ياد مى‌آورد، و از پند گرفتن آن روز چه سود؟!» [٢٤] چه چيز را به ياد مى‌آورد؟ به ياد چيزهاى پاكيزه خود مى‌افتد كه همه آنها را در گذشته تباه كرد، به ياد جوانى خويش مى‌افتد كه آن را در سبكسرى سهو و دورى از پروردگار تباه كرد، به ياد اموالى مى‌افتد كه جز از راه حلال به دست آورد، و در جايى جز آن جا كه رضاى خدا است خرج كرد، به ياد اوقاتى كه به لهو و غفلت و پرداختن به كارهاى بى‌معنى گذراند و با هر ساعتى از آنها مى‌توانست ملك بزرگى در آخرت به چنگ آورد.

«يَقُولُ يا لَيْتَنِي قَدَّمْتُ لِحَياتِي‌- كاش چيزى از پيش براى زندگى خود