تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٣١ - شرح آيات
نَبِيٍّ عَدُوًّا شَياطِينَ الْإِنْسِ وَ الْجِنِ. [١] آيا مىدانى كه حكمت در پناه بردن به خدا در هنگام تلاوت قرآن چيست كه خدا در اين آيه به ما فرمان داده و گفته است فَإِذا قَرَأْتَ الْقُرْآنَ فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطانِ الرَّجِيمِ؟ [٢] آيا مىدانى چه حكمتى در آن است كه قرآن با استعاذه به خدا از شرّ وسواس خناس پايان پذيرفته است؟ بهتر است براى پاسخ دادن به اين پرسش، حقايق آينده را به خاطر بياوريم
نخست: اين كه قلب آدمى در معرض دو موج متقابل با يكديگر قرار گرفته است، بدين معنى كه از طرف راست موج رحمت الاهى به صورت فرشتگان خدا بر آن فرود مىآيد، و از طرف چپ موج خشم و انتقام جويى شيطان، تجسم يافته به صورت سپاهيان ابليس لعنه اللَّه.
از امام صادق- عليه السلام- روايت شده است كه گفت: «هيچ مؤمنى نيست مگر آن كه قلب او در داخل سينهاش دو گوش دارد: يك گوش كه وسواس خناس در آن مىدمد و سخن مىگويد، و گوشى كه فرشتهاى در آن چنين مىكند، و خدا مؤمن را با اين فرشته مؤيد مىدارد چنان كه گفته است وَ أَيَّدَهُمْ بِرُوحٍ مِنْهُ. [٣] از امام صادق- عليه السلام- روايت شده است كه گفت: «هيچ قلبى نيست مگر اين كه داراى دو گوش است، بر يكى فرشتهاى راهنما موكل است، و بر ديگرى شيطان دروغزن و مفترى، يكى او را به كارى برمىانگيزد و ديگرى او را از آن كار باز مىدارد. و به همين گونه در ميان مردمان شيطانهايى وجود دارد كه مردمان را به ارتكاب معاصى بر مىانگيزند، به همان گونه كه شيطانهاى جنى چنين مىكنند». [٤]
[١] - الانعام/ ١١٢.
[٢] - النحل/ ٩٨.
[٣] - بحار الانوار، ج ٧٠، ص ٤٧.
[٤] - نور الثقلين/ ج ٥، ص ٧٢٥.