تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٦٤ - شرح آيات
در نصوص مربوط به تفسير اين كلمه اشاره به اهل بيت پيامبر شده، و اين كه چگونه ستمگران بر اهل بيت را پس از پيامبر از دست يافتن به حوض كوثر منع خواهند كرد.
ابن مردويه از انس نقل كرده است كه گفت: «بر رسول اللَّه- صلى اللَّه عليه و آله و سلم- داخل شدم و به من گفت: «به من كوثر داده شد» و من گفتم: يا رسول اللَّه! كوثر چيست؟ گفت: «نهرى است در بهشت كه پهنا و درازاى آن به اندازه فاصله ميان خاور و باختر است، و هر كس از آن بنوشد تشنه نخواهد شد، و هر كه از آن وضو بسازد هرگز كثيف نمىشود، از آن كسى كه پيمان مرا شكسته/ ٣٩٢ يا يكى از اهل بيت مرا كشته باشد، نخواهد چشيد». [٢] به همين سبب فخر رازى از اين گفته ياد كرده و با آوردن بعضى از شواهد به تأييد آن پرداخته است. وى گويد: قول سوم اين است كه مقصود از كوثر اولاد او است، از آن روى كه اين سوره در نكوهش عيب گيران بر او به اين كه ابتر و بىپسر است آمد، پس معنى آن مىشود كه: خدا به او نسلى مىبخشد كه با گذشت زمان باقى مىمانند، و در نظر بياوريد كه چه اندازه از اهل بيت او به قتل رسيدند و هنوز جهان آكنده از ايشان است، در صورتى كه از بنى اميه كسى كه مورد اعتنا باشد بر جاى نمانده است، و به آن توجه داشته باشيد كه چه اندازه از علما همچون باقر و صادق و كاظم و رضا- عليهم السلام- و نفس زكيه و امثال ايشان در ميان اهل بيت وجود پيدا كرده است. [٣] اين پرسش باقى مىماند كه: آيا كوثر در قيامت حوض بزرگى در آستانه بهشت است يا نهر بزرگى در سراسر آن؟
شايد كوثر نهرى باشد كه در آستانه بهشت ظاهر مىشود و در حوضى بزرگ مىريزد.
[٢] - همان منبع، ص ٤٠٢.
[٣] - التفسير الكبير، ج ٣٢، ص ١٢٤.