تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٠٩ - شرح آيات
توانا و دانا مىبود، ولى چگونه امكان آن است كه دو قدرت مطلق متضاد با يكديگر جمع شود و يكى از آن دو نتواند ديگرى را از ميان ببرد.
با تفكر در جهانسازى خدا و قدرت بزرگ او همه اين اسطورههاى باطل متلاشى مىشود، و قدرت نامحدود خدا كه در آفرينش وى و نظامى كه در جهان به جريان انداخته است تجلّى پيدا مىكند، و به همين گونه آشكارا معلوم مىشود كه اين نظام و اين آفرينش دو خداى جز او نيست كه مىبايستى پرستيده شوند و جاهليت نوين كه تسليم ماده و پرستنده آن شده است چنين مىكند، آنها نيز آفريدههاى/ ٤٤٤ خدايند و به ميانجيگرى آنها عظمت و قدرت او، جل جلاله، آشكار مىشود.
[٢] و يكى از مظاهر احديت، صمديت و پرى است كه اشاره به حقايقى گوناگون مىكند كه همه آنها را يك بصيرت در خود متجلى مىسازد، و آن اين كه خدا اندامها و اجزاء و نيز حالاتى كه گاه بر او عارض شود ندارد.
«اللَّهُ الصَّمَدُ- خداى پر و بىنياز.» امام حسين بن على- عليهما السلام- درباره كلمه صمد چنين گفته است: «صمد: آن كه جوف ندارد، و صمد: آن كه بزرگى و آقايى او به منتها درجه رسيده، و صمد: آن كه نمىخورد و نمىآشامد، و صمد: آن كه نمىخوابد، و صمد: آن كه هميشه بوده و هميشه خواهد بود». [٦] از امام باقر- عليه السلام- روايت شده است كه گفت: «محمد بن حنفيّه- رضى اللَّه عنه- مىگفت: صمد: قائم به خويش و بىنياز از ديگران است». [٧] براى كلمه صمد نزديك بيست معنى ذكر شده است، و برترين آنها تو پر و غير مجوّف است، و صمود و صامد از آن مشتق مىشود، و آقاى بزرگى را كه به
[٦] - بحار الانوار، ج ٣، ص ٣٢٣.
[٧] - همان جا.