تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٩٣ - شرح آيات

كافى نيست». و در حديثى ديگر از رسول اللَّه- صلى اللَّه عليه و آله- آمده است

«پسر آدم مى‌گويد: مال من مال من است، و چيزى از مال تو از آن تو نيست مگر آنچه مى‌خورى و آن را نابود مى‌كنى، يا مى‌پوشى و كهنه مى‌كنى، يا به صدقه مى‌دهى و به صورت خوب مصرف مى‌كنى». [١] آن كس كه تلاش در سير كردن آزمندى و فزون خواهى خود مى‌كند، پيش از آن كه به يك دهم از حرص خود صورت تحقق بخشد، به ديدار گور خويش مى‌رود، آيا داستان دارندگان ميليونها را شنيده‌اى؟ آيا در اين انديشيده‌اى كه به چه سبب در آن مى‌كوشند كه در عين داشتن دهها برابر نيازمندى خود باز هم به مال بيشترى از دنيا دسترس پيدا كنند؟! پيوسته، به گمان خويش، در ميان راه جاى دارند، بدان سبب كه مى‌خواهند به بزرگترين رقم دسترس يابند، در صورتى كه ارقام پايان ندارد، يكى از آنان به من گفت: نمى‌دانم چه اندازه مالكم، و ديگرى مى‌گفت: سبب/ ٣١٣ تلاش شديد او دست يافتن به ثروت نيست، بلكه مى‌خواهد در آن بر ديگرى پيشى گيرد، و چون به او گفتم: تا كى؟ گفت: هميشه ثروتمندترى از من وجود دارد، پس پيوسته در كار جستجو براى دست يافتن به بيشترم! و همين آن فزون بالى (تكاثر) است كه بر مشاعر آدمى مستولى مى‌شود و جايى براى انديشيدن درباره آخرت باقى نمى‌گذارد.

«أَلْهاكُمُ التَّكاثُرُ- فزون طلبى شما را به خود مشغول داشت،» كه آخرت را از ياد شما برد، و ميان مفسران در اين باره اختلاف است كه آيا آنچه ايشان را به خود مشغول داشته نازيدن و باليدن بر آن صورت است كه در بيان شأن نزول خواهد آمد، يا گونه‌اى تجارت و اشتغال به امر معاش است كه در روايت ابن عباس از پيامبر- صلى اللَّه عليه و آله- آمده است كه چون او «ألهاكم التّكاثر» را خواند گفت: «تكاثر: مالهايى است كه بدون حقى گردآورى شده، و از حق آنها جلوگيرى به عمل آمد، و آنها را در ظرفهايى بسته و