تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٥ - شرح آيات

آنها آگاهى نداريم، و اين همه گواه بر آن است كه خداوند متعال/ ١٤ حافظى است كه انسان را در پناه خود حمايت مى‌كند، چنان كه گفته است لَهُ مُعَقِّباتٌ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَ مِنْ خَلْفِهِ يَحْفَظُونَهُ مِنْ أَمْرِ اللَّهِ‌، [٦] و درباره اين آيه از امام باقر- عليه السلام- روايت شده است كه گفت: «مى‌گويد: دو فرشته در شب، و در پى آنها دو فرشته در روز آدمى را از افتادن در چاه يا فرو افتادن ديوار بر سر او يا رسيدن مصيبت ديگرى به او حفظ مى‌كنند، تا آن گاه كه مرگ مقدر باشد كه راه را براى رسيدن قضاى تقدير شده به او باز مى‌گذارند و او را به طرف آن هدايت مى‌كنند». [٧] و از پيامبر- صلى اللَّه عليه و آله- روايت شده است كه گفت: «بر مؤمن صد و شصت فرشته موكلند كه آنچه را كه بر دفع آن توانايى ندارد از او دور كنند، و از جمله هفت فرشته بر چشم نگاهبانى دارند و آفات را از آن همچون دور كردن مگس از كاسه عسل دور مى‌كنند، و اگر آدمى يك لحظه به حال خود واگذاشته شود، شياطين او را خواهند ربود». [٨] از اين حديث چنان برمى‌آيد كه: فرشتگان شياطين را از مؤمن به دور مى‌رانند تا از لحاظ مادّى و معنوى تأثيرى بر او نتوانند كرد، و فرشتگان محافظ به نگاهدارى و حفظ اعمال بندگان و آنچه از ايشان صادر مى‌شود، از نيت و كلمه و فعل، مأمورند؛ و خداى متعال گفت وَ إِنَّ عَلَيْكُمْ لَحافِظِينَ* كِراماً كاتِبِينَ* يَعْلَمُونَ ما تَفْعَلُونَ‌. [٩] بدين گونه به آدمى مصيبت يا آزارى جز به فرمان خدا نمى‌رسد، كه اگر چنين فرمانى نباشد، فرشتگان از رسيدن مصيبت جلوگيرى مى‌كنند. و خداوند سبحانه و تعالى گفته است إِنَّ اللَّهَ لا يُغَيِّرُ ما بِقَوْمٍ حَتَّى يُغَيِّرُوا ما بِأَنْفُسِهِمْ‌. [١٠]