تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٠١ - شرح آيات

ايمان اطمينان حاصل كرد، و به مؤثرات برتر و بالاتر از ماده صعود كردند، و چه بسا مالك آن شدند ولى آن نتوانست هرگز مالك آنان شود، پس آزاد زيستند، و خوشبخت از دنيا رفتند، و چون ملك الموت با آنان رو به رو شد، به ايشان خوشامد گفت، و در نخستين ساعت از زندگى ابدى خود با بشارت طرف خطاب واقع شدند كه

«يا أَيَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ- اى نفس مطمئن و آرام،» مؤمن در ميان بيم و اميد زندگى مى‌كند، پس اگر احساس او به تفريط در برابر خدا سبب پيدايش ترس شود، يقين او به بزرگ بودن چشم‌پوشى و گسترده بودن رحمت خداى متعال، او را اميدوار مى‌سازد. و همه ترس او از عاقبت بد و از آن است كه خدا حسنات او را نپذيرد، و از سيئاتش در نگذرد، و از اين كه در ساعت كوچ كردن از دنيا بر وى معلوم شود كه حسابهاى او درست نبود، و چنان كه اميد داشته از اصحاب بهشت نيست. آيا مناجات امام سجّاد على بن الحسين- عليهما السلام- را نشنيده‌اى كه گفت: «كاش مى‌دانستم كه آيا مادرم مرا براى تحمل بدبختى آفريد يا براى كشيدن سختى بزرگ كرد، پس كاش مرا نزاده و/ ١٠٤ بزرگ نكرده بود، و كاش مى‌دانستم كه آيا مرا از اهل سعادت قرار داده و به نزديكى و مجاورت خودت مخصوص كرده‌اى، تا از اين خبر چشمم روشن شود و قلبم آرام گيرد». [٩] [٢٨] پس چون نداى الاهى در هنگام مرگش بدين گونه رسيد كه يا أَيَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ، آرام گرفت، و بشارت شامل حال او شد و از شادى لبريز شد ... در چنين صورتى مرگ پاكيزه و دوست داشتنى مى‌شود، بدان سبب كه بازگشت بنده‌اى بخشنده به سوى پروردگارى مهربان است كه بدين گونه او را به مهمانى مى‌خواند

«ارْجِعِي إِلى‌ رَبِّكِ راضِيَةً مَرْضِيَّةً- خرسند و پسنديده و مورد رضاى‌