تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٤٧ - شرح آيات

همين سبب مسئول از آن است و به آن جزا داده خواهد شد، خداوند متعال براى وى فرصت هدايت يافتن كامل را فراهم آورده است، و بنا بر اين هر كه راه يابد به سود خود چنين كرده است، و هر كه گمراه شود به زيان خويش، و مسئوليت افعال آدمى بر دوش خود او است، هر كه بخشيدن مال/ ١٥٤ و تصديق كردن رسالت را برگزيند، خدا راه خوشى و نيكى و حسنى را به روى او مى‌گشايد، و آن كس كه بخل و تكذيب را اختيار كند، راه تنگى و سختى و عسرى به روى او باز خواهد شد.

براى كامل كردن اين سخن مى‌گويم: هدايت بر خدا است، و تلاش بر عهده ما، پس آدمى كسى است كه مسئوليت تلاش خود را متحمل مى‌شود.

«إِنَّ عَلَيْنا لَلْهُدى‌- نمودن راه راست بر ما است.» و او، سبحانه و تعالى، گفته است وَ عَلَى اللَّهِ قَصْدُ السَّبِيلِ‌ و إِنَّ عَلَيْنا بَيانَهُ‌ و بر انسان است كه چشم به راه هدايت و بيان خدا باشد، و چون خدا او را هدايت كرد به پيروى از هدايت و روان كردن بيان او بپردازد.

[١٣] و پروردگار جبّار بر امور آخرت و دنيا سيطره و تسلط دارد، پس اگر كسى از هدايت او پيروى كند، به توفيق و ميسر ساختن او است، و اگر گمراه و عاصى شود، به قدرت خود چنين كرده است، و گناهكاران و عاصيان نتوانند از حدود مملكت خدا گريخت.

«وَ إِنَّ لَنا لَلْآخِرَةَ وَ الْأُولى‌- و آن دنيا و اين دنيا از آن ما است.» گردنكشان بر خود تكيه مى‌كنند، و چنان گمان دارند كه حاشيه‌اى از اختيار و مالكيت كه به ايشان داده شده، اين امكان را برايشان فراهم مى‌آورد كه به چالش مالك خود و مالك آسمانها بپردازد، ولى آنان سخت گمراه‌اند، و خدا به همان گونه كه مالك آخرت است مالك دنيا است و بنا بر اين كار ايشان و پاداش دادن به آنان در هر دو جهان مخصوص او.

[١٤] و به همين سبب در دنيا با آسان كردن راه سختى براى ايشان كيفرشان مى‌دهد، و در آخرت پاداش ايشان آتشى افروخته است كه اشقيا را مى‌بلعد.