تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٤٥ - شرح آيات

بنا بر آنها تنظيم كنى، در راه هدفهايت پيش خواهى رفت، و گرنه با راههاى زندگى و سنتهاى خدا تصادم پيدا خواهى كرد و به خواسته خود نخواهى رسيد.

[٨- ٩] زندگى دقيقتر از آنچه تصور شود، و دقيقتر از آنچه بزرگان از دانشمندان اطلاع دارند، صاحب نظم است، و حتى يكى از ايشان كه عظمت نظام عالم او را مبهوت كرده بود، گفته است كه جهان به زبان رياضى نوشته شده است.

يك جزء از يك ميليون جزء از ثانيه در نزد خدا حساب مى‌شود، و ذره بسيار سبكى در نزد خدا صاحب وزن است، مژه زدن و چشم زدن و نيت در نزد خدا به حساب مى‌آيد، ولى بعضى از مردم به نادانى خود چنان تصور مى‌كنند كه در جنگلى آشفته و بى‌سامان زندگى مى‌كنند، پس به تكذيب حق مى‌پردازند و بخل مى‌ورزند و در زمين استكبار مى‌كنند و نهايت ايشان رو به رو شدن با عسرى و دشوارى است.

«وَ أَمَّا مَنْ بَخِلَ وَ اسْتَغْنى‌* وَ كَذَّبَ بِالْحُسْنى‌- و اما آن را كه بخل ورزد و به توانگرى نازد و حسنى را دروغ شمارد،» پس انفاق نكند، و به آنچه دارد بچسبد، و چنان پندارد كه مال سبب جاودانى شدن او مى‌شود، و او را از مهلكه نجات مى‌دهد، و علاوه بر اين رسالت پروردگار خود را تكذيب كند.

[١٠] چنين كسى به راه آسانى براى گرفتار شدن به مهلكه‌ها دست مى‌يابد، همچون كسى كه از بلندى فرو افتد كه هيچ نيازى به تعقل و فهم و اراده و عزم و اختيار ندارد. كسى كه در يك راه كوهستانى اتومبيل مى‌راند، اگر از فرمان غفلت ورزد، آيا براى برخورد با صخره‌ها، يا براى سقوط به ته دره، نيازى به عزم كردن اراده دارد؟ هرگز.

«فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْعُسْرى‌- راه رسيدن به دشوارى را براى او ميسر مى‌سازيم.» چنان كه خداوند متعال گفته است وَ مَنْ أَعْرَضَ عَنْ ذِكْرِي فَإِنَّ لَهُ مَعِيشَةً ضَنْكاً. [٣]