تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٣ - شرح آيات
را بر هر كس از بندگانش كه بخواهد وسعت مىدهد و براى او اندازه مىكند، و هر چه شما انفاق كنيد به شما عوض مىدهد و او بهترين روزى دهندگان است.» ما بايد حقيقت رسالت و رأفت و رحمت خدا را از نزديك لمس كنيم، اگر اندك زمانى به عقب بر گرديم تا دو واقعيّت را در يك جامعه كه در شبه جزيره عربستان مىزيسته مقايسه كنيم: وضع و واقعيت پيش از اسلام و وضع و واقعيّت آن جامعه پس از اسلام. پيش از اسلام اجتماعى ناتوان و از هم گسيخته و عرضه طامعان و دشمنيها و جنگها بوده و پس از آن اجتماعى نيرومند و متحد و مظهر تمدّن شده است. و خداى تعالى در اشاره بدين نعمت بزرگ گويد: «وَ اذْكُرُوا نِعْمَتَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ إِذْ كُنْتُمْ أَعْداءً فَأَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِكُمْ فَأَصْبَحْتُمْ بِنِعْمَتِهِ إِخْواناً وَ كُنْتُمْ عَلى شَفا حُفْرَةٍ مِنَ النَّارِ فَأَنْقَذَكُمْ مِنْها كَذلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمْ آياتِهِ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ [٢٢]- و به ياد آريد اين نعمت خدا را بر خود كه شما دشمنان يكديگر بوديد، پس خدا دلهاى شما را با يكديگر الفت داد و بر اثر نعمت او برادران يكديگر شديد در حالى كه بر پرتگاه آتش بوديد، خدا شما را از آن آتش نجات داد، خداوند آيات خود را بدين گونه براى شما بيان و آشكار مىكند باشد كه راهنمايى شويد» و فاطمه زهرا (ع) سخنى گفت كه محتواى اين آيه و مانند آن را منعكس و بازگو مىكند: «خدا پيامبر را برانگيخت و مبعوث كرد تا امر خود را به تمامى رساند و عزم خود را در گذراندن حكم و فرمانش نشان دهد و اندازه رحمتش را به جريان اندازد، پس ديد كه فرقهها در اديان خود متفاوت و پراكندهاند، يا در زاويه آتشگاهشان معتكف شدهاند و يا به پرستش بتهايشان مشغولاند، با وجود آشنايى با خدا و آگاهى از هستى او، منكر اويند. از اين رو خداوند به وسيله پدرم محمد (ص) آن تيرگى را روشنايى بخشيد و گره اندوهها را از دلها گشود و پرده غمها را از برابر ديدگان به كنار زد و به هدايت و راهنمايى مردم پرداخت و آنان را از گمراهى و بيخردى نجات داد و از كور دلى به بينايى و آگاهى كشاند و به اين دين استوار
[٢٢] - آل عمران/ ١٠٣.