تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٨٢ - شرح آيات
آيينى يافتيم و ما به اعمال آنها اقتدا مىكنيم.» اينان ميراث گذشته را تا حدّ پرستش تقديس مىكنند و صورتى از اين گروه را در كسانى كه در گذشته و افكار گذشتگان ذوب شدهاند مىبينيم كه خوبيها و بديها ايشان را يكسان مىستايند و كمترين انتقادى را نسبت به رفتار و افكار و موضعگيريهاى آنان نمىپذيرند و همين كه كسى جزو پيشينيان بوده، يعنى از كسانى است كه پيامبر و خلفا را دريافتهاند يا در صدر اسلام زيستهاند، آن شخص را داراى فضل و بزرگى مىشمرند.
٣- امّا گروه سوم كسانى هستند كه گذشتگان را بواقع ارزيابى مىكنند و افكار و موضعگيريهاى آنان را بر موازين شرع (قرآن و سنّت و سيرت) عرضه مىكنند و مىسنجند، آنچه را موافق آن موازين درآمد احترام مىنهند و بدان تأسّى مىكنند و آنچه را مخالف آن موازين بود بر سينه ديوار مىكوبند. و اينان همان كسانى هستند كه اين آيه كريم به ايشان اشاره مىكند. چگونه؟
اينان- به موجب اين آيه- خطاهاى پيشينيان را مىشناسند، و از ارزشها با اخلاص و شجاعت پيروى مىكنند، خواه با زندگى گذشتگان موافق باشد و خواه مخالف، ولى اين سنجش و انتقاد پيشينيان را از چشم اينان نمىاندازد، بلكه آنان را هم چنان صاحب فضل و حق و تقدّم بر خويشتن مىشناسند و نسبت به آنان دوستى و احترام مىورزند.
در عين حال كه خطاهاى گذشتگان را مىشناسند و در آن موارد از آنان پيروى نمىكنند، با تمام وسايلى كه دارند (به دعا و عمل) براى اصلاح خطاهاى ايشان در واقعيّت خارجى مىكوشند و از درگاه خداوند براى آنان آمرزش مىطلبند، و خداى سبحان دعاى برادر را در حق برادرش مىپذيرد. از امام باقر (عليه السّلام) روايت شده كه گفت: «دعايى كه زودتر از دعاهاى ديگر امكان اجابت دارد دعاى برادر است در حق برادرش در غيبت او، چون به دعا در حق برادرش آغاز مىكند، فرشته گماشته بر او مىگويد: آمين، و براى تو نيز دو چندان او باد». [٦٠]
[٦٠] - بحار الانوار، ج ٧٦، ص ٦٠، و براى اطّلاعات بيشتر مىتوانيد رجوع كنيد به «ميزان الحكمة»، ج ٣، ص ٢٨٠، باب ١٢١٠.