تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢١٩ - شرح آيات
اين دو جز ايمان حقيقى به پروردگار عزّت و چيرگى نيست.
امّا درباره روحى كه خداوند به وسيله آن ايشان را يارى مىدهد، و ايمان را در دلهايشان استوار مىسازد و آنان را به كمك آن روح بر مخالفتها و ستيزهجوييها پيروز مىگرداند بايد گفت كه آن تعبير از چيزى است كه به انسان زندگى حقيقى را مىبخشد، و زندگى او در التزام و پيوستگى دايم او به حق است، و از روشنترين مصداقهاى آن روح ايمانى است كه زندگى واقعى را براى آنان مىآورد و آيات و نشانههاى خدا را در ضمير آنان گرد مىآورد و ايمان مكتوب در دلهاى ايشان آن را در ذهن و خردشان زنده مىكند. خداى تعالى گفت: «يا أَيُّهَا/ ١٩٥ الَّذِينَ آمَنُوا اسْتَجِيبُوا لِلَّهِ وَ لِلرَّسُولِ إِذا دَعاكُمْ لِما يُحْيِيكُمْ [٥٤]- اى كسانى كه ايمان آوردهايد! چون خدا و پيامبرش شما را به چيزى فراخوانند كه زندگيتان مىبخشد دعوتشان را پاسخ گوييد و بپذيريد»، و از مصداقهاى روح تأييد الهى فرشتگان خدايند. اينك پارهاى از نصوصى كه در تفسير اين كلمه (روح خدا) آمده است
امام صادق (عليه السلام) گفت: «آن ايمان است»، [٥٥] و گفت: «هيچ مؤمنى نيست مگر آن كه دلش در درون خود دو گوش دارد: گوشى كه وسواس الخنّاس در آن وسوسه مىدمد، و گوشى كه فرشته در آن مىدمد و خداوند به وسيله آن فرشته مؤمن را پشتيبانى مىكند.» [٥٦] آن گاه اين آيه را تلاوت كرد.
و امام ابو الحسن هادى (عليه السلام) گفت: «همانا خداى تبارك و تعالى مؤمن را به روحى از خود تأييد كرده كه هر وقت او نيكى و پرهيزگارى مىكند با او حضور دارد و هر وقت او گناه و تجاوز مىكند از او دور و پنهان مىشود، پس آن روح با وى هست و هنگام نيكى كردن او از شادمانى به جنبش درمىآيد، و هنگام بد كردن او در زمين فرو مىرود. پس اى بندگان خدا! نعمتهاى خدا را با اصلاح خودتان مواظبت كنيد تا به يقين خود بيفزاييد، و سودى نفيس و گرانبها بريد.
[٥٤] - الانفال/ ٢٤.
[٥٥] نور الثقلين، ج ٥، ص ٢٦٩.
[٥٦] همان مأخذ.