تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣١١ - شرح آيات
گرفته باشد، از گزند شرّها در امان مىمانند؟ از اينجاست كه پروردگار سبحان ما «المهيمن» نگهدارنده و نگهبان است، ذاتى كه هيچ كس نزد او ضايع و تباه نمىشود.
در معنى «المهيمن» گفتهاند: همان امين است، و گفتهاند: شاهد است، و گفتهاند: در معنى همان مؤمن است، زيرا اصل اين لفظ المؤيمن است، جز اين كه در صفت مبالغهاى بيشتر دارد، و گفتهاند: همان رقيب و نگهبان بر چيزهاست، و گويند: همين يهيمن فهو مهيمن وقتى كه نگهبان بر چيزى باشد. [٨٠] به نظر مىرسد اصل معنى مهيمن چيره و صاحب سيطره است و ديگر معانى از آن برگرفته شده، زيرا هر كس كه چيره باشد نگهبان و شاهد و نگهدارنده نيز هست.
ششم: هيمنه و چيرگى خداوند بر آفريدگان بىمعارض است، او مقهور مىكند و خود مقهور نمىشود، مىپرسد و مورد پرسش قرار نمىگيرد، و اعمال قدرت مىكند ولى بر او قدرتى اعمال نمىشود، والا پايگاهى است كه كس را بر او دسترس نيست و او سخت سياست [٨١] است ... و تمام اينها از عزّت و تسلّط او خبر مىدهد كه همان غايت هيمنه است، هم چنان كه هيمنه كمال ايمان،/ ٢٨٠ و ايمان قلّه سلام و آرامش است.
هفتم: آيا مىخواهى جلوهاى از نام «العزيز: چيره» را ببينى؟ به جبروت آفريدگار بنگر، و بنگر چگونه آفريدگانش را مقهور و ملزم به قوانين خود كرده است، به نحوى كه آنها از حدّى كه بر ايشان رسم كرده بيرون نمىروند مگر به خواست و اراده او، هيچ يك صاحب اختيار روز زاده شدن و ساعت مرگ خود نيست و رزقى را كه براى (او) معيّن شده و قضايى را كه بر او مقرر آمده در اختيار ندارد ... براستى كه خداوند «الجبّار: با جبروت» است.
[٨٠] - القرطبى، ج ١٨، ص ٤٧.
[٨١] - تعبيرى است قرآنى، از سوره رعد، آيه ١٣: «وَ هُوَ شَدِيدُ الْمِحالِ- و او به سختى عقوبت و سياست مىكند- م.