تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٥٥ - شرح آيات

داشته‌اند. امام على (ع) گويد: «پيشى جوييد در كسب آمرزش از پروردگار خود، پيش از آن كه آن ديوار را (در قيامت) بكشند، ديوارى كه درونش رحمت است و مهربانى (براى مؤمنان) و برونش شكنجه و عذاب (براى منافقان)، پس بانگ برمى‌آوريد و نداى شما را نمى‌شنوند، و شيون مى‌كنيد و كس به شيون شما توجّهى نمى‌كند،» [٦٣] و امام صادق (ع) گويد: «از آرزوهاى دور و دراز اجتناب كنيد زيرا شادمانى از عطايى را كه كرده‌ايد مى‌برد و به سبب آن آرزوها مواهب خداى عزّ و جلّ را كه به شما داده كوچك مى‌شمريد و درباره آنچه خود به پندار خويش انگاشته‌ايد، براى شما حسرتها را به دنبال مى‌آورد.» [٦٤] آنچه نزد خداست (پاداش اخروى) تنها و تنها به وسيله كردار و كوشش به دست مى‌آيد، خداى تعالى گويد

«وَ أَنْ/ ٤٨ لَيْسَ لِلْإِنْسانِ إِلَّا ما سَعى‌ [٦٥]- (و نمى‌داند) كه براى آدمى جز آنچه خود كوشيد و انجام داد (پاداشى) نيست.» آرزومندى حركت انسان را در جهت تغيير و كردار متوقف مى‌سازد، زيرا آرزو سعى و كوشش را به رؤياها و پندار و وهم تبديل مى‌كند، و پروردگار ما آرزومنديهاى منافقان و كافران را ناروا مى‌داند و ناپسند مى‌شمارد، آنجا كه گويد: «إِنْ يَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَّ وَ ما تَهْوَى الْأَنْفُسُ وَ لَقَدْ جاءَهُمْ مِنْ رَبِّهِمُ الْهُدى‌. أَمْ لِلْإِنْسانِ ما تَمَنَّى‌ [٦٦]- (و مشركان از چيزى) جز گمان و پندار و آنچه نفسها آرزو مى‌كند پيروى نمى‌كنند، و از جانب پروردگارشان هدايت و رهنمود براى آنان آمد. آيا براى انسان هر چه آرزو كند حاصل مى‌شود؟» «وَ غَرَّتْكُمُ الْأَمانِيُ‌- و آرزوها شما را بفريفت.» «غَرَّتْكُمُ‌» يعنى گول زد و فريفت، و امانى: آرزوها همان رؤياها و پندارهايى است كه آدمى با خيال خود كه انگيخته از خواهشها و شهوتهاى اوست‌