تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٤٨ - شرح آيات
با خدا و پيامبرش بود، و تأكيد بر كيفر سخت را كه هر ستيزندهاى با ذات سبحان او بدان دچار خواهد شد، به عنوان مقدمهاى براى رفع دو شبههاى مىآورد كه يهوديان و منافقان در پيرامون پيامبر (صلّى اللَّه عليه و آله) برانگيخته بودند و آن دو عبارت بودند از بريدن درختان خرما و تقسيم فىء (غنيمت جنگى)، و اين بيان براى آن آمده است كه مؤمنان عليه تبليغات گمراه كننده مجهّز باشند و بدانند كه آن ستيزه منحصر به يهوديان نبوده و جنگ با خدا نيز تنها با بركشيدن شمشير (و توسّل به سلاح) نيست بلكه شك كردن در رهبرى پيامبر و عقب ماندن از فرمانبردارى او ستيزهاى ديگر است كه مرتكب آن مستحق كيفر شديد است هم چنان كه يهوديان سزاوار آن شدند.
يهوديان پس از آن كه پيامبر فرمان بريدن درختان خرما را داد كوشيدند تا از اين رويداد براى به شك انداختن مؤمنان در رهبرى او (صلّى اللَّه عليه و آله) بهره بردارى كنند، از اين رو گفتند: گناه درخت چيست؟ در حال يكه خود ادّعا مىكنيد كه اصلاح كنندگانيد!، [١٠] و زبانهاى منافقان هراسيده بكار افتاد تا اين شايعه را در صفوف مؤمنان بپراكند، از اين رو وحى اين شبهه را از ميان برد و شايعات منافقان را بدين گونه رد كرد كه تأكيد نمود تصميمگيرى در اين قضيّه از جانب پيامبر و به ميل او نبود بلكه امر خداى سبحان بوده است.
«ما قَطَعْتُمْ مِنْ لِينَةٍ أَوْ تَرَكْتُمُوها قائِمَةً عَلى أُصُولِها فَبِإِذْنِ اللَّهِ- هر خرما بنى را كه بريديد يا آن را بر ريشههايش باقى نهاديد، به فرمان خدا بود.» لينه هر درخت خرمايى است كه به ثمر رسيده باشد، و گفتهاند: نام بهترين نوع خرما در مدينه است و درخت آن را نيز لينه نامند. پس پيامبر در آن هنگام به فرمان و حكم خدا رفتار مىكرد و در نتيجه مؤمنان اوامر او را عملى نمىكردند و از او فرمان نمىبردند بلكه اراده خدا را به مرحله اجرا درمىآوردند و احكام و قوانين او را به جريان مىانداختند، پس موجبى نداشت كه بدان شبههها و شايعات گوش فرا دهند، زيرا اين كار انسان را به ستيزه با خدا و پيامبر او مىگماشت، وانگهى اين
[١٠] - الدرّ المنثور، ج ٦، ص ١٨٧.