نحو مطلق مالك همه چيز است، مالك حضور و غيبت و حال و آينده آن، و بر تمام ابعاد آن تسلّط و هيمنه دارد، و هيچ چيز و هيچ كس مالك چيزى نمى‌شود مگر آنچه پروردگار او را بر آن مالك كند، و اين همه و بيش از اينها كه تصوّر آن نيز براى ما ممكن نيست از نشانه‌هاى ملكوت و فرمانروايى اوست.

او قدّوس و پاك است به معنى پاك بودن مطلق از هر نقص و عيب و محدوديّت، پس هيچ چيز و هيچ كس تسبيح و عبادت را شايسته‌تر از او نيست.

هم چنان كه او به تسلّط و عزّت بر هر چه بخواهد تواناست، و خوار و نيازمند به كسى نمى‌شود. وقتى ما او را تسبيح مى‌كنيم يا او ما را به تسبيح خود فرا مى‌خواند از نيازمندى او به ما يا بدان تسبيح نيست، زيرا او خود سبّوح و پيروزمند و فرمانروا و پاك از هر عيب است، بلكه به تفضّل و عنايت خود بر ما تسبيح خود را وسيله‌اى براى رسيدن به خشنودى و پاداش خود ساخته است و او حكيم است. در ميان نامهاى نيكويى كه در اين آيه كريم آمده است روابطى استوار وجود دارد، پس فرمانرواى حقيقى و راستين ناگزير بايد پاك و قدرتمند و حكيم باشد تا بر ملك خود تسلّط داشته باشد. و تسلّط و عزّت جز به ملك و فرمانروايى صورت نبندد، چنان كه فرمانروايى نيز جز به عزّت و تسلّط نباشد، و همچنين پاكى و قداست موجب تسلّط و عزّت مى‌شود. خداى تعالى تنها نگفته است عزيز بلكه حكمت را نيز ذكر كرده، پس او فرمانروايى است داراى قوّت در حكمت، زندگى و هستى را تنها به قوّت نمى‌گرداند بلكه به قوّت بر آن مسلّط است و به حكمت آن را مى‌گرداند و تدبير آن مى‌كند.

اينجا شايسته است بر مسأله‌اى مهم تأكيد كنيم و آن اين است كه آنچه درباره تحقيق و بررسى پيرامون نامهاى خدا گفته شد بيش از كوششى محدود براى نزديك كردن معانى آنها به ذهن نيست و گرنه انسان براستى نمى‌تواند هنگام سخن گفتن از اين نامها معناى آنها را دريابد و كاملا بيان كند.

[٢] اين نامهاى نيكوى چهارگانه خدا هنگامى تجلّى كرد كه او پيامبرى از خود مردم براى آنان فرستاد، و پيامبر آمد تا آنان را از گمراهى هدايت كند و پس از