تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٢٢ - اولا اسلام امرى است ميان دليل و زور

نامش را در تورات و انجيل خود نوشته مى‌يابند، پيروى مى‌كنند- آن كه به نيكى فرمانشان مى‌دهد و از ناشايست بازشان مى‌دارد و چيزهاى پاكيزه را بر آنها حلال مى‌كند و چيزهاى ناپاك را حرام و بار گرانشان را از دوش آنان برمى‌دارد و زنجيرشان را مى‌گشايد. پس كسانى كه به او ايمان آوردند و حرمتش را نگاه داشتند و ياريش كردند و از آن كتاب كه بر او نازل كرده‌ايم پيروى كردند، رستگاران‌اند.» آرى، پيامبر مردم را از تيرگى جهل و عقب ماندگى و بردگى به روشنايى دانش و تمدّن و آزادى بيرون مى‌آورد، ولى چگونه؟ آيا به زور منطق يا به منطق زور؟ در آياتى چند بيان شده است كه هيچ اكراهى در دين نيست، و بيقين پيامبر به مردم زور نمى‌گويد، خداى سبحان گفت: «لا إِكْراهَ فِي الدِّينِ قَدْ تَبَيَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَيِ‌ [١٦٢]- در دين هيچ اكراهى نيست، هدايت از گمراهى مشخّص شده است» و خداى سبحان گفت: «نَحْنُ أَعْلَمُ بِما يَقُولُونَ وَ ما أَنْتَ عَلَيْهِمْ بِجَبَّارٍ فَذَكِّرْ بِالْقُرْآنِ مَنْ يَخافُ وَعِيدِ [١٦٣]- ما به آنچه مى‌گويند داناتريم و تو به آنها زور نمى‌گويى. پس هر كه را از وعده عذاب من مى‌ترسد به قرآن اندرز ده»، و در اجراى اين حقيقت در واقع پروردگار ما پيامبر و مسلمانان را از اجبار مردم به درآمدن به دين جديد منع كرده و گفته است: «وَ لَوْ شاءَ رَبُّكَ لَآمَنَ مَنْ فِي الْأَرْضِ كُلُّهُمْ جَمِيعاً أَ فَأَنْتَ تُكْرِهُ النَّاسَ حَتَّى يَكُونُوا مُؤْمِنِينَ‌ [١٦٤]- اگر پروردگار تو بخواهد همه كسانى كه در روى زمينند ايمان مى‌آورند. آيا تو مردم را به اجبار وامى‌دارى كه ايمان بياورند؟» در اين صورت بكار بردن قوّت براى چيست؟ اين كار عليه دو گروه است

اوّل، كسانى كه آزادى مردم را سلب و زنجيرها و بندهاى خود را بر آنان واجب و مؤكّد مى‌كنند. دوم، كسانى كه عليه قوانين بلاد (اسلام) برمى‌خيزند و در زمين شورش و فساد به راه مى‌اندازند.