تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١١٨ - شرح آيات

به منزله عقل آشكار است، سپس سازمانها و ابزارهاى سنجش قرار دارند زيرا مردم را به حق و عدل راهنمايى مى‌كنند، و از اين روست كه در تفسير آمده: «جبرييل (ع) ترازو را (شامل دو كفّه و زبانه) بياورد و آن را به نوح داد و گفت: به قوم خود بفرما كه با اين وسيله وزن كنند». [١٤٧] «لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ- تا مردم به عدالت رفتار كنند،» اقامه چيز اجراى آن به درست‌ترين صورت است، و از همين مقوله است اقامه نماز در صورتى كه به شكل درست خود اجرا و برگزار شود. و عوامل سه گانه (بيان، كتاب و ميزان) يكديگر را تكميل مى‌كنند و اين امر ضامن ايجاد محيط مناسب براى برپاداشتن قسط و عدل و تحقق بخشيدن به هدف رسالتهاى الهى است.

قسط- به گفته رازى- و اقساط همان انصاف است، و بدين معنى است كه همان گونه كه قسط و سهم خود را مى‌گيرى قسط و سهم ديگرى را بدو بدهى، و عادل مقسط است، خداى تعالى گفت: «إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِينَ‌ [١٤٨]- همانا خدا عادلان را دوست دارد،» و قاسط ستمكار است، خداى تعالى گفت: «وَ أَمَّا الْقاسِطُونَ فَكانُوا لِجَهَنَّمَ حَطَباً [١٤٩]- و امّا ستمكاران هيزم جهنّم‌اند.» [١٥٠] به گفته يكى از واژه‌شناسان: قسط (به فتح) قسطا (به كسر): عدل- عدل ورزيد، و قسطاً (به فتح) و قسوطا: ستم كرد و از حق عدول نمود. [١٥١] و اين كلمه را از اضداد شمرده‌اند.

به هر حال، مفردات كاربرد اين كلمه دلالت بر آن دارد كه مراد تنها دادگسترى ظاهرى نيست، بلكه مراد بر پاداشتن عدالتى واقعى است كه در آن‌