تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٥٤ - شرح آيات
بانحصار گويد: «إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ آمَنُوا بِاللَّهِ وَ رَسُولِهِ ثُمَّ لَمْ يَرْتابُوا/ ٤٧ وَ جاهَدُوا بِأَمْوالِهِمْ وَ أَنْفُسِهِمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ أُولئِكَ هُمُ الصَّادِقُونَ [٦٢]- مؤمنان تنها آن كسانند كه به خدا و فرستاده او ايمان آوردند و سپس هرگز شك و ترديدى نكردند و با اموال و جانهاى خود در راه خدا جهاد كردند، آنان بواقع راستگوياناند.» ادّعاى منافقان كه گويند مؤمن و همراه مؤمناناند، تنها كوششى است براى آن كه خود را به مؤمنان بچسبانند و از عذاب رهايى يابند، و گرنه آنان نه به خدا ايمان دارند و نه به فرستاده او، و به دعوت خدا كه در آياتى روشنگر كه بر رسول خود (ص) نازل كرده مندرج است پاسخ مثبت نگفتهاند، پس در تاريكى باقى ماندهاند.
مرحله چهارم: فريفته شدن به آرزوهاى دور و دراز. بدين معنى كه حتى پيدا و روشنگر است و آيات و نشانههاى خود را بروشنى در برابر انسان قرار مىدهد، و آن را سنگينى و اعتبارى است بزرگ بر واقع و سودهايى كه به شمار در نمىگنجد، و با فطرت و سرشت انسان و سنّتها و قوانين خداوند در آفريدگانش درآميخته و سازگار، و انحراف از چيزى چنين كوشش و جهدى مىطلبد و جز به مدد وسايل صورت نمىپذيرد، و از جمله وسايل آن فريفتگى به آرزوهاى دور و درازى است كه در ذهن منحرفان، پى در پى مىآيد همچون كسى به بيمارى آب سياه در چشم دچار شده، و نمىتواند قرار و آرام خود را بازيابد و به پايان كارهاى خود بينديشد.
يا انسان به وسيله توبه و كردار شك و ترديد را در برابر حق از ميان مىبرد و بر آن فايق مىآيد و يا اگر چنين نكند بر باطل باقى مىماند تا مرگش در رسد و فرصت تغيير خود به سبب آرزوهايى كه شيطان در دل او مىدهد، از دستش به در رود، همچون دست يازيدن به ظواهر و پارهاى كارهاى جانبى و در حاشيه كه بشر براى توجيه خطاهايى كه مرتكب شده در انجام آنها مىكوشد. يكى از اين آرزوها نيز نگرش نادرست به آمرزش خداوند و پشتگرمى به شفاعت اولياست، و از اين روست كه امامان هدى پيروان و شيعيان خود را از آرزوهاى دور و دراز بر حذر
[٦٢] - الحجرات/ ١٥.