تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٣٥ - شرح آيات
«وَ يَبْسُطُوا إِلَيْكُمْ أَيْدِيَهُمْ وَ أَلْسِنَتَهُمْ بِالسُّوءِ- و به آزارتان دست و زبان مىگشايند.» يعنى به انواع آزارهاى مادّى چون جنگ و تشديد عقوبت، و معنوى چون جنگ تبليغاتى./ ٣٠٣ اين آيات در مدينه و پس از آن كه شوكت مؤمنان قدرت يافت نازل شده، از اين رو خداى تعالى به صورت فرضى دست يافتن مشركان را بر ايشان فرض مىكند و مؤيّد صدق گفته خداى عزّ و جلّ آن است كه مشركان، هنگامى كه در مكّه نيرومندتر از مؤمنان بودند، پيامبر (صلّى اللَّه عليه و آله) و مؤمنان را از سرزمين خود بيرون كردند.
هم چنان كه دشمنان مؤمنان را امّتى مشخص كه قطعا از آنها جدا شده نمىشناسند و به اين حقيقت اعتراف ندارند، بلكه مىكوشند ديگر بار آنان را به زير يوغ كفر بازگردانند.
«وَ وَدُّوا لَوْ تَكْفُرُونَ- و دوست دارند كه شما نيز كافر گرديد.» اين چنين است كه قرآن طبيعت و خصوصيّت دشمنان را مكشوف مىسازد، و ما مىتوانيم از اين آيه دريابيم كه دوست داشتن و دوستى ورزيدن نسبت به كافران متضمّن خطرى بزرگ است كه هر كس چنان كند بدان خطر گرفتار مىشود، و آن همانا كفر نسبت به خداى سبحان است.
دوم: وانگهى مؤمن راستين كسى است كه ايمان به آخرت و انديشيدن بدان را سنگ اصلى و بنلاد رفتار و سلوك خود مىشناسد، و راه مستقيم «سواء السبيل» فقط آن است كه انسان پيشاپيش چيزى به تقديم رساند كه در آخرت بدو سود رساند، و دوستدارى مؤمن نسبت به كافران، در آن روز كه تمام روابط غير ايمانى از هم مىگسلد و نابود مىشود، به مؤمن سودى نمىرساند.
«لَنْ تَنْفَعَكُمْ أَرْحامُكُمْ وَ لا أَوْلادُكُمْ- (در روز قيامت) نه خويشاوندان برايتان سود كنند و نه فرزندانتان.» در حالى كه اينان نزديكترين كسان به انساناند، پس بنگر كه وضع ديگران چگونه خواهد بود؟ و سبب آن است كه در آن روز هيچ گونه رابطهاى ميان