تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٠٨ - شرح آيات
قانع شوند و ضرورت آن را حسّ كنند. و شايد اين آيه كريم به خصوصيت و تفاوت رسالتهاى الهى با دعوتهاى بشرى نيز اشاره مىكند كه آن رسالتها از خدا آغاز مىشود و بدو مىانجامد (و دعوتهاى بشرى چنين نيست).
«يَتْلُوا عَلَيْهِمْ آياتِهِ- تا آياتش را بر آنها بخواند.» ٢- پاكسازى مردم از گرههاى نفس و گشودن بند و زنجيرهاى آن كه مانع رها شدن آنان به سوى هدايت است، چنان كه خداى تعالى گويد: «وَ يَضَعُ عَنْهُمْ إِصْرَهُمْ وَ الْأَغْلالَ الَّتِي كانَتْ عَلَيْهِمْ [١٤]- و بار گرانشان را از دوششان برمىدارد و بندها و زنجيرهايى را كه بر (دست و پاى) آنان است مىگشايد.» ممكن نيست امّتى كه پايش به وزنههاى سنگين گرههاى كينهها و دشمنيها و حسد و تكروى بسته و به زنجيرهاى بيم و ترس از شكوه و گرد خود پيچيدن گرفتار است، بتواند در اجراى مسئوليت اصلاح و پيشرفت خود جنبشى كند يا شايسته وحى و هدايت الهى باشد. از اين رو پيامبر (صلّى اللَّه عليه و آله) آهنگ اين كار كرد در حالى كه دعوت به جنبشى مىكرد كه آن اجتماع را از پليدى شرك و عقب ماندگى و جاهليّت پاك سازد.
«وَ يُزَكِّيهِمْ- و آنها را پاكيزه سازد.» ابن عباس گفت: ايشان را داراى دلهاى پاكيزه به ايمان كند، و يكى از مفسّران گفته است: يعنى زكات اموالشان را از آنها بگيرد، و اين تفسير بعيد است.
٣- وقتى اجتماع با آيات در عمل هماهنگى كند و از آنها تا سرانجامشان هدايت يابد و به وسيله آنها/ ٣٧٦ و جهت نماييهاى اصلاح كننده آنها خود را پاكيزه سازد، آن گاه قابليّت عقلى و روانى براى دريافت آموزشهاى رسالت و همگامى عملى با آن مىيابد، و شايد به همين سبب اين آيه تلاوت آيات و پاكسازى را بر آموزش و تعليم مقدّم آورده است.
«وَ يُعَلِّمُهُمُ الْكِتابَ وَ الْحِكْمَةَ- و كتاب و حكمتشان بياموزد.»
[١٤] - الاعراف/ ١٥٧.