تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٥٤ - شرح آيات

وضعى كه قبلا بر آن يا در آن قرار داشته بازگردد، و درباره خورشيد هنگامى كه از نيمه آسمان به زوال گرايد گويند قد فاءت الشمس يعنى خورشيد به حال زوال خود بازگشت، و همچنين است آنچه خداوند از كافران به مؤمنان به عنوان فى‌ء بازگرداند كه براستى حقوق مؤمنان است كه پس از ظلم كافران برايشان به مؤمنان بازگردانده شده است». [١٩]/ ٢٢٨ [٧] قرآن حكم فى‌ء (درآمد حاصل از تسليم كافران) را بطور كلى و پيامدهاى موضوعى تقسيم آن را در آن زمان بيان مى‌كند.

«ما أَفاءَ اللَّهُ عَلى‌ رَسُولِهِ مِنْ أَهْلِ الْقُرى‌- آن غنيمتى كه خدا از مردم قريه‌ها نصيب پيامبرش كرده است.» مانند بنى نضير، و پيامبر از جانب خدا بر مردم قريه‌ها (ى يهودى نشين) مسلط شد «يُسَلِّطُ رُسُلَهُ عَلى‌ مَنْ يَشاءُ- خدا پيامبرانش را بر هر كه بخواهد چيره مى‌كند» و بر اموال ايشان مسلط مى‌سازد.

«فَلِلَّهِ‌- از آن خداست.» تمام آنها، زيرا او آفريدگارى است كه ملك آسمانها و زمين و آنچه ميان اين دو و در پايين اين دو وجود دارد از آن اوست، و در ملك خود پيامبرش را جانشين خود كرده و او را بر آن ملك چيره و مسلّط ساخته، زيرا مى‌داند كه او سخنى از سر هواى نفس و به دلخواه خود نمى‌گويد بلكه از وحى و خرد پيروى مى‌كند و به فرمان خدا حكم مى‌راند، چه خود او را پرورده و از گناه معصوم و محفوظ نگهداشته و تأييد كرده تا به قلّه كمال رسيده است، پس او در اين صورت شايسته و در شأن اين است كه خداوند مال خود را از فى‌ء (درآمد حاصل از تسليم كافران) به ملكيّت او دهد و مى‌گويد

«وَ لِلرَّسُولِ وَ لِذِي الْقُرْبى‌- و از آن پيامبر و خويشاوندان.» خويشاوندان او كه همان اهل بيت اويند، امام صادق (عليه السلام)