تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٤٩ - شرح آيات

قرار در خلأ و بيهوده انجام نمى‌يافت، بلكه بر سوابق و هدفهايى متّكى بود كه مهمترين آنها كيفر/ ٢٢٤ مناسب براى دشمنان خدا بود.

«وَ لِيُخْزِيَ الْفاسِقِينَ‌- تا نافرمانان خوار گردند.» از اين مقطع مى‌توانيم دريابيم كه ريشه‌كنى خرما بن در مسير تنگناى محاصره، و وارد كردن هراس به دلهاى آنان و ريشه‌كن كردن وجودشان از مدينه و اطراف آن قرار داشته است. و اين كيفر نافرمانى و ستيزه‌جويى آنان بوده است، با توجه به اينكه اسلام دين صلاح و اصلاح است و از تباهى و فساد در زمين نهى مى‌كند و اين كار را از صفات شخص گردنكشى مى‌شمارد كه خدا او را دوست نمى‌دارد. خداى تعالى گويد: «وَ إِذا تَوَلَّى سَعى‌ فِي الْأَرْضِ لِيُفْسِدَ فِيها وَ يُهْلِكَ الْحَرْثَ وَ النَّسْلَ وَ اللَّهُ لا يُحِبُّ الْفَسادَ [١١]- و چون از نزد تو بازگردد، در زمين فساد كند و كشتزارها و دامها را نابود سازد، و خدا فساد را دوست ندارد»، «وَ اللَّهُ لا يُحِبُّ الْمُفْسِدِينَ‌ [١٢]- و خدا مفسدان را دوست ندارد» و گفت

«فَاذْكُرُوا آلاءَ اللَّهِ وَ لا تَعْثَوْا فِي الْأَرْضِ مُفْسِدِينَ‌ [١٣]- نعمتهاى خدا را ياد كنيد و در زمين تبهكارى و فساد مكنيد». ولى اسلام از بين بردن كشت و حتى نسل را در صورتى كه پيروزى حق و اجراى عدالت منوط و موقوف به آن باشد آزاد مى‌شمارد، زيرا در اين صورت چنان كارى جزئى از طرح اصلاح خواهد بود و تنها وقتى آن را حرام مى‌داند كه فساد باشد. و هنگامى كه مسلمانان اين سوابق و عوامل پشت پرده و ارزشهاى مهمّ را درك كنند ديگر تحت تأثير شبهه‌ها و شايعات واقع نمى‌شوند و با قناعتى راسخ به رهبرى و دين خود تسليم مى‌شوند و سر مى‌سپارند.

امّا شبهه دوم: از دهان منافقان برآمد و از آنجا ريشه گرفت كه پيامبر در غنيمت بنى نضير تصرّف كرد و آن را به مهاجران پرداخت و چيزى به انصار نداد، جز دو تن از انصار يعنى: سهل بن حنيف و ابو دجانه. از اين رو منافقان پيامبر را