اخلاق در قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٧٧ - سرچشمه طول امل

تفسير و جمع‌بندى‌

سرچشمه طول امل‌

آيات اول و دوم ناظر به قوم‌ «عاد» و «ثمود» است كه پيامبرانى به نام‌ «هود» و «صالح» داشتند اين جمعيّت با پيشرفتى كه در كشاورزى و صنعت پيدا كرده بودند سخت سرگرم به دنيا شده و به آن دل بسته بودند و آرزوهاى دور و دراز آنها را در خود غرق ساخته بود و چنان گرفتار غرور و كبر و نخوت شده بودند كه نه تنها كمترين اعتنايى به دعوت خيرخواهانه پيامبرشان هود و صالح عليهما السلام نكردند، بلكه به مبارزه با آنها برخاستند.

قرآن مجيد در نخستين آيه از آيات بالا، از زبان حضرت صالح عليه السلام خطاب به آن قوم سركش چنين نقل مى‌كند: «به خاطر بياوريد كه قوم عاد به خاطر طغيان از ميان رفتند و خداوند شما را جانشينان آنان قرار داد و در زمين مستقرّ ساخت كه در دشتهايش قصرها براى خود بنا مى‌كنيد و در كوهها (در دل سنگها) براى خود خانه‌هايى مى‌تراشيد، به ياد نعمت‌هاى خدا باشيد و در زمين فساد نكنيد»! (وَاذْكُرُوا اذْ جَعَلَكُمْ خُلَفَاءَ مِنْ بَعْدِ عَادٍ وَ بَوَّأَكُمْ فِى الْارْضِ تَتَّخِذُونَ مِنْ سُهُولِهَا قُصُوراً وَ تَنْحِتُونَ الْجِبَالَ بُيُوتاً فَاذْكُرُوا آلَاءَ اللَّهِ وَ لَاتَعْثَوْا فِى الْارْضِ مُفْسِدِينَ). [١]

در دوّمين‌ آيه وضع قوم‌ «عاد» را شرح مى‌دهد كه توضيحى است براى آيه قبل كه درباره قوم‌ «ثمود» بود.

از زبان پيامبرشان (حضرت هود عليه السلام) چنين نقل مى‌كند: «آيا شما بر هر مكان مرتفعى نشانه‌اى از سر هوا و هوس مى‌سازيد؟- و قصرها و قلعه‌هاى زيبا و محكم بنا مى‌كنيد كه گويى در دنيا جاودانه خواهيد ماند»! (اتَبْنُونَ بِكُلِّ رِيعٍ آيَةً تَعْبَثُونَ* وَ تَتَّخِذُونَ مَصَانِعَ لَعَلَّكُمْ تَخْلُدُونَ). [٢]

هود عليه السلام با اين سخن به آنها مى‌فهماند كه يكى از علل مهمّ انحراف شما هوسرانى و تكيه بر آرزوهاى دراز است كه شما را از خدا غافل كرده و در زرق و برق دنيا غرق ساخته است.

[١]-/ اعراف، ٧٤

[٢]-/ شعرا، ١٢٩- ١٢٨