اخلاق در قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٨٨ - چهره سخاوتندان در قرآن
حتى در بعضى از روايات وارد شده است كه عدد مهاجران نسبت به داوطلبان پذيرايى از آنها كم بود به همين دليل، گاه در ميان دو و يا چند نفر، بر سر افتخار ميزبانى مهاجران، اختلاف پيدا مىشد كه براى حل آن به قرعه متوسل شدند». [١]
به هر حال، خداوند اين محبّت و بلند نظرى و ايثار و سخاوت را كه از ويژگيهاى انصار بود، مىستايد.
در دوّمين آيه مورد بحث، سخن از بزرگوارانى است كه غذاى خود را در حالى كه شديداً به آن نياز داشتند به مسكين و يتيم و اسير دادند، بدون اين كه هيچ انتظار پاداش و تشكرى داشته باشند؛ «وَ يُطْعِمُونَ الطَّعامَ عَلَى حُبِّهِ مِسْكِيناً وَ يَتِيماً وَ اسِيراً* انَّما نُطْعِمُكُم لِوَجْهِ اللّهِ لانُريدُ مِنْكُم جَزاءً و لاشُكوراً» [٢]
روايات فراوانى از طرق شيعه و سنى، حكايت از اين دارد كه آيات ٨ و ٩ سوره «دهر» در فضيلت اهلبيت عليهم السلام نازل شده است. «مرحوم علامه امينى» در «الغدير» ٣٤ نفر از علماى معروف اهل سنت را نام مىبرد كه اين حديث را در كتابهاى خود آوردهاند (باذكر نام كتاب و صفحه آن). [٣]
بنابر اين حديث مزبور در ميان اهل سنت مشهور، بلكه متواتر است و علماى شيعه اتفاق نظر دارند كه همه سوره «دهر» يا بخش قابل ملاحظهاى از آيات آن، درباره اهلبيت پيامبر صلى الله عليه و آله (على، فاطمه زهرا، حسن و حسين عليهم السلام) نازل شده است.
دقت در آيات سوره «دهر» نشان مىدهد كه خداوند چگونه از اين سخاوتمندان ايثارگر مدح و ستايش كرده و عمل آنها را ستوده و بالاترين پاداش را براى آنها قرار داده است. در يك جا از آنها به عنوان «ابرار» و در جاى ديگر از آنها به عنوان «عباداللّه» (بندگان خاص خدا) ياد كرده است.
در سوّمين آيه، تشويق بى نظيرى نسبت به انفاق كنندگان سخاوتمند ديده مىشود. با
[١]-/ فى ظلال، جلد ٧ (ذيل آيه)
[٢]-/ دهر، ٨ و ٩
[٣]-/ الغدير، جلد ٣، صفحه ١٠٧ به بعد. احقاق الحق، جلد ٣، صفحه ١٥٧ تا ١٧١ (در اين كتاب حديث مزبور از ٣٦ نفر از دانشمندان اهل سنت با بيان مأخذ حديث ذكر شده است)