٣- از همان حضرت صلى الله عليه و آله نقل شده است: «ايّاكَ وَ العَجلةَ فَانَّكَ ان عَجَّلْتَ اخْطَاْتَ حَظَّكَ؛ از عجله بپرهيز؛ زيرا هرگاه عجله كنى نصيب و بهره خود را از دست خواهى داد». [١]

اميرمؤمنان على عليه السلام مى‌فرمايند: «مَعَ العَجَلِ يَكثِرُ الزَّلَلَ؛ لغزش‌هاى انسان با عجله افزايش مى‌يابد». [٢]

٥- همان امام بزرگوار در وصيّتى كه در آستانه شهادتش براى فرزندش امام حسن عليه السلام داشتند، فرمودند: «انْهاكَ عَنِ التَّسَرُّعِ بِالقَوْلِ وَ الْفِعْلِ؛ تو را از شتابزدگى در سخن گفتن و عمل نهى مى‌كنم». [٣]

٦- باز همان امام همام مى‌فرمايند: «الْعَجَلُ قَبلَ الْامْكانِ يُوجِبُ الغُصَّةَ؛ عجله پيش از فراهم شدن امكانات و مقدّمات كار، موجب اندوه است.» [٤]؛ زيرا زحمات انسان برباد مى‌رود و تلاشهاى او بى اثر مى‌ماند.

٧- از همان حضرت عليه السلام آمده است: «مَن رَكَبَ العَجَلَ رَكِبَتْهُ المَلامَةُ؛ كسى كه بر مركب شتابزدگى سوار شود، ملامت و سرزنش بر دوش او سوار خواهد شد». [٥]

٨- امام صادق عليه السلام مى‌فرمايند: «مَعَ التَّثَبُّتِ تَكونُ السَّلامَةُ وَ مَعَ العَجَلَةِ تَكونُ النَّدامَةُ؛ همراه تأنّى و خويشتن دارى، سلامت است و همراه عجله ندامت». [٦]

٩- اميرمؤمنان على عليه السلام مى‌فرمايند: «العَجَلَةُ مَذمُومَةٌ في كُلِّ امْرٍ الّا في مَا يَدفَعُ الشَّرَّ؛ عجله در هر كارى نكوهيده است، مگر در مقام دفع شرّ». [٧]

١٠- اين بحث را با حديث پرمعنايى از حضرت على عليه السلام به پايان مى‌بريم: «مَن‌ اسْتَطاعَ ان يَمْنَعَ نَفْسَهُ مِن اربَعَةِ اشياءٍ فَهُوَ خَليقٌ بِانْ لايَنْزِلَ بِهِ مَكرُوهٌ ابَداً قِيلَ وَ مَاهِىَ؟

قالَ: العَجَلَةُ وَ اللِّجاجَةُ وَ العُجْبُ وَ التَّوانى؛ كسى كه بتواند خويشتن را از چهار چيز باز دارد، سزاوار است كه هرگز امر ناخوشايندى براى او رخ ندهد. سؤال كردند، آن چهار چيز چيست؟

فرمودند: عجله، لجاجت، خودبينى و تنبلى». [٨]

در اين احاديث‌ «تأنّى» يك عطيّه الهى و «عجله» يك خوى شيطانى شمرده شده‌

[١]-/ مجموعه ورّام، صفحه ٢٥٥

[٢]-/ غررالحكم، حديث ٩٧٤٠

[٣]-/ بحارالانوار، جلد ٦٧، صفحه ٣٣٩

[٤]-/ غررالحكم، حديث ١٣٣٣

[٥]-/ غررالحكم، حديث ٩٠٩٥

[٦]-/ بحارالانوار، جلد ٦٨، صفحه ٣٣٨

[٧]-/ غررالحكم، حديث ١٩٥٠

[٨]-/ بحارالانوار، جلد ٧٥، صفحه ٤٣