اساساً همان گونه كه در آغاز اين بحث نيز اشاره شد اميد و آرزو نسبت به آينده نيروى محرّك انسان براى تلاشها و كوششهاست و اگر چراغ پرفروغ اميد و آرزو در دل انسان خاموش گردد، در واقع روح او مى‌ميرد، نشاط زندگى از او رخت برمى‌بندد و انسان را به موجودى سست و بى هدف و بى تلاش مبدّل مى‌كند.

در واقع آرزو بر دو قسم است‌ «آرزوهاى كاذب» كه همچون سراب در بيابان زندگى ظاهر مى‌شوند و تشنه كامان را به دنبال خود مى‌كشانند و هر لحظه تشنه‌تر مى‌سازند تا از شدّت تشنگى هلاك شوند.

و «آرزوهاى صادق» و مثبت و سازنده كه همچون آب حيات، گلستان وجود آدمى را سيراب و پرثمر مى‌سازد و هر چه زحمت مى‌كشد نشاط و معنويّت بيشترى مى‌يابد.

اين همان چيزى است كه در قرآن مجيد به آن اشاره شده است: «الْمَالُ وَ الْبَنُونَ زِينَةُ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَ الْبَاقِيَاتُ الصَّالِحَاتُ خَيْرٌ عِنْدَ رَبِّكَ ثَوَاباً وَ خيْرٌ امَلًا؛ مال و فرزندان، زيور حيات دنيا هست و باقيات الصّالحات (ارزشهاى پايدار و شايسته) نزد پروردگارت ثوابش بهتر و اميد بخش‌تر است». [١]

در اين آيه به هر دو بخش از آرزوها اشاره شده است (دقّت كنيد).

در روايات اسلامى نيز اشارات پرمعنايى به آرزوهاى مثبت و سازنده ديده مى‌شود از جمله در حديثى از امام صادق عليه السلام مى‌خوانيم: «انَّ الْعَبْدَ الْمُؤْمِنَ الْفَقِيرَ لَيَقُولُ يَا رَبِّ ارْزُقْنِى حَتَّى افْعَلَ كَذَا وَ كَذَا مِنَ الْبِرِّ وَ وُجُوهُ الْخَيْرِ، فَاذَا عَلِمَ اللَّهُ ذَلِكَ مِنْهُ بِصِدْقِ نِيَّتِهِ كَتَبَ اللَّهُ لَهُ مِنَ الْاجْرِ مِثْلَ مَا يَكْتُبُ لَهُ لَوْ عَمِلَهُ، انَّ اللَّهَ وَاسِعٌ كَرِيمٌ؛ گاهى بنده مؤمن تهى‌دست مى‌گويد: خداوندا! به من روزى عطا كن تا فلان كار خير و نيك را بجا آورم، هرگاه خداوند در او صدق نيّت بداند (نه اينكه اين آرزو پوششى براى رسيدن به هوا و هوسها باشد) تمام اجر و پاداشى را كه در صورت رسيدن به اين آرزو و انجام آن كارهاى خير استحقاق پيدا مى‌كرد براى او نوشته مى‌شود (هر چند هيچ يك را انجام نداده باشد) رحمت خداوند گسترده و كرمش بى‌پايان است». [٢]

[١]-/ كهف، ٤٦

[٢]-/ بحارالانوار، جلد ٨، صفحه ٢٦١