اخلاق در قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٨٧ - ١- طول امل سرچشمه بسيارى از گناهان

آثار و پيامدهاى طول امل‌

آرزوهاى دراز و گاه بى پايان، آثار مخرّب فراوانى در زندگى معنوى و مادّى انسان دارد كه گوشه‌هايى از آن در احاديث بالا و همچنين در آياتى كه در قرآن مجيد در آغاز اين بحث ذكر شد آمده است و به طور كلّى مى‌توان گفت: طول امل پيامدهاى خطرناك و مخرّب و سوء زير را دارد.

١- طول امل سرچشمه بسيارى از گناهان‌

يكى از بدترين آثار منفى طول امل و آرزوهاى دراز اين است كه انسان را به انواع گناهان دعوت مى‌كند، زيرا رسيدن به اين آرزوها معمولًا از طريق مشروع غير ممكن است، بنابراين گرفتاران اين رذيله اخلاقى خود را ناگزير مى‌بينند كه در كسب درآمدها چشم بر هم نهند و حلال و حرام را شناسايى نكنند و از غصب حقوق ديگران، خوردن اموال يتيمان، كم فروشى، رباخوارى، رشوه و مانند اين امور، ابا نداشته باشند.

به همين دليل در حديث معروف غررالحكم آمده است: «مَنْ طَالَ امَلُهُ سَاءَ عَمَلُهُ؛ كسى كه آرزويش دراز باشد عملش بد مى‌شود»! [١]

و نيز آمده: «اطْوَلُ النَّاسِ امَلًا اسْوَئُهُمْ عَمَلًا؛ آن كس كه آرزوهايش طولانى‌تر است عملش زشت‌تر خواهد بود». [٢]

و در نقطه مقابل آن آمده است: «مَنْ قَصَّرَ امَلُهُ حَسُنَ عَمَلُهُ؛ كسى كه آرزويش كوتاه باشد عملش نيك خواهد بود»! [٣]

هر سه حديث بالا از مولا اميرمؤمنان على عليه السلام است كه جان به فداى سخنان نورانى و انسان سازش باد.

[١]-/ بحارالانوار، جلد ١، صفحه ١٥٦

[٢]-/ غررالحكم، حديث ٣٠٥٤

[٣]-/ همان مدرك، جلد ٥، صفحه ٢٩٥ (چاپ دانشگاه تهران)