اخلاق در قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٦٩ - ٥- طرق درمان غرور

صحيحى از خود و ديگران را داشته باشد و در محاسبات خود در حركت فردى و اجتماعى گرفتار اشتباه مى‌شود و همين امر او را به ندامت و پشيمانى مى‌كشاند، در همين زمينه در حديث اميرمؤمنان عليه السلام مى‌خوانيم: «دنيا خواب و خيالى بيش نيست و مغرور شدن به آن موجب پشيمانى است». [١]

٧- در يك جمله مى‌توان گفت: افراد مغرور در دنيا و آخرت تهيدست و بيچاره‌اند، چنانكه در حديثى از امام صادق عليه السلام آمده است: «الْمَغْرُورُ فِى الدُّنْيَا مِسْكِينٌ و فِى الْآخِرَةِ، مَغْبُونٌ لِانَّهُ بَاعَ الْافْضلَ بِالْادْنَى؛ انسان مغرور در دنيا مسكين و بيچاره است و در آخرت مغبون؛ چرا كه متاع برتر را به متاع پست‌تر فروخته است». [٢]

٥- طرق درمان غرور

از آنجا كه غرور غالباً ناشى از جهل و عدم شناخت خويشتن و قدر و منزلت انسان در پيشگاه خداست نخستين گام درمان اين بيمارى اخلاقى شناخت خويشتن و معرفت پروردگار و نيز شناخت لياقت‌ها و شايستگى‌ها در انسانهاى ديگر است.

اگر انسان به گذشته خويش برگردد كه طفلى بود از هر نظر عاجز و ناتوان و به آينده خويش بنگرد كه پير و ناتوان و از كار افتاده مى‌شود و اگر چند روزى قدرت، مال، ثروت، جوانى و زيبايى دارد، همه آنها در معرض انواع آفات است و طبق ضرب‌المثل معروف «به مالت نناز كه به شبى از بين مى‌رود و به جمالت نناز كه به تبى از بين مى‌رود!» همه اينها آسيب‌پذير است.

و نيز اگر به تاريخ پيشينيان بنگرد و سرعت زوال قدرت‌ها و از ميان رفتن اموال و نابودى امكانات با خبر شود هرگز مست غرور نخواهد شد.

چگونه انسان به علمش مغرور شود و حال آنكه ممكن است با ضربه‌اى كه به مغز او تصادفاً وارد شود نه تنها همه علومش را فراموش كند حتّى نام خود را نيز فراموش كند؟!

چگونه به اموالش مغرور گردد در حالى كه با يك نوسان بازار و پيش آمدن يك‌

[١]-/ غررالحكم، حديث ١٣٨٤

[٢]-/ ميزان الحكمه، جلد ٣، صفحه ٢٢٣٧ (مادّه غرور)