اخلاق در قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٩٦ - عوامل و اسباب شهوت پرستى
وجود احترام فراوان- به علت هواپرستى- رسواى خاص و عام شد
|
يوسف به صبر خويش پيمبر شد |
رسوا شتاب كرد زليخا را [١] |
و به گفته شاعر عرب:
|
انّ الْهَوى هُوَ الهَوانِ قُلِبَ اسْمُهُ |
فَاذا هَوَيْتَ فَقَدْ لَقَيْتَ هَواناً [٢] |
هواپرستى همان پستى است كه نام آن تغيير يافته، به همين دليل هر هواپرستى پست مىشود.
عوامل و اسباب شهوت پرستى
بارها در مباحث مشابه گفتهايم كه براى درمان مفاسد اخلاقى، بايد نخست علل و ريشهها و اسباب آن را بيابيم. بزرگان علم اخلاق نيز، در مباحث اين علم، به بحث از انگيزهها، اهمّيّت فوق العادهاى دادهاند؛ به همين دليل لازم است بحث دقيقى در مورد عوامل شهوت پرستى داشته باشيم.
اميال و خواستههاى درونى كه از آن به شهوات تعبير مىشود،- مخصوصاً شهوت جنسى- يك امر طبيعى و خدادادى بوده و از عوامل حركت انسان، براى پيشرفت زندگى بشمار مىآيد. به همين دليل، گرچه نمىتوان آنها را از ميان برد، اما هرگز نبايد براى سركوبى آنها نيز تلاش كرد؛ زيرا اگر اين شهوات در حدّ اعتدال باشند؛ نه تنها مشكلى ايجاد نمىكنند، بلكه يكى از اسرار تكامل و تقدّم انسان نيز محسوب مىگردند.
آنچه كه به صورت مفسده اخلاقى ظاهر مىشود، همان طغيان شهوات و خارج شدن آنها از كنترل نيروى عقل و خرد است.
حال بايد ملاحظه كرد كه چه عواملى سبب خارج شدن اميال و خواستهاى درونى از تحت كنترل عقل گشته و به صورت نيرويى ويرانگر درمىآيد. به يقين، امور زير تأثير زيادى در اين مسئله دارد:
[١]-/ ناصر خسرو
[٢]-/ ادب الدنيا و الدين