اخلاق در قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٣٦ - «غفلت» در اخبار اسلامى

نابود مى‌شود، اعتنا نمى‌كنم.» [١] اين بيان به خوبى نشان مى‌دهد كه عاقبت‌ «غفلت» از خداوند، هلاكت و نابودى است.

٢- امام اميرالمؤمنين على بن ابيطالب عليه السلام در عبارتى كوتاه و پرمعنى مى‌فرمايند:

«الْغَفْلَةُ اضَرُّ الاعْدَاء؛ غفلت از بزرگترين دشمنان انسان است» [٢]؛ زيرا سرچشمه بسيارى از گناهان و معاصى است.

٣- آن حضرت در حديث ديگرى فرموده‌اند: «الغَفْلَةُ تَكْسِبُ الاغْتَرارَ وَ تُدْنِى مِنَ البَوَارِ؛ غفلت سبب غرور انسان مى‌شود، و مقدمات هلاكت او را فراهم مى‌سازد». [٣]

٤- باز از همان حضرت نقل شده است: «الْغَفْلَةُ ضَلالُ النُّفُوسِ وَ عُنْوَانُ النُّحُوسِ؛ غفلت مايه گمراهى افكار و سرلوحه نحوست‌هاست» [٤]؛ زيرا تنها راه نجات از گمراهى، تفكر و انديشه است؛ ولى «غفلت» دشمن سرسخت آن مى‌باشد.

٥- در حديث ديگرى از آن حضرت آمده است: «وَيْلٌ لِمَنْ غَلَبَتْ عَلَيْهِ الْغَفْلَةُ فَنَسِىَ الرَّحْلَةَ وَ لَم يَسْتَعِدْ؛ واى! بر كسى كه «غفلت» بر او غلبه كند و نتيجه سفر آخرت را به فراموشى بسپارد و آماده آن نشود». [٥]

٦- امام صادق عليه السلام مى‌فرمايند: «انْ كَانَ الشَّيطانُ عَدُوّاً فَالْغَفْلَةُ لِمَاذَا؛ اگر شيطان، دشمن اسلام است (كه هست)، پس غفلت براى چيست؟». [٦]

در احاديث گذشته، گاه‌ «غفلت» از خدا و گاه‌ «غفلت» از روز قيامت و گاه‌ «غفلت» از وسوسه‌هاى شيطان، مطرح شده است.

٧- اميرمؤمنان على عليه السلام در حديثى مى‌فرمايند: «فَيَا لَهَا حَسْرَةً عَلَى كُلِّ ذِى غَفْلَةٍ انْ يَكُونَ عُمُرُهُ عَلَيْهِ حُجَّةً وَ انْ تُؤَدِّيَهُ ايَّامُهُ الَى الشَّقْوَةِ؛ اى واى! بر غافلى كه عمرش، حجتى عليه اوست و روزگارش او را به بدبختى كشاند» [٧] منظور از «غفلت» در اين حديث، «غفلت» از ترك انجام وظايف، در طول عمر است.

٨- اين مسئله به قدرى داراى اهمّيّت است كه حتى يكى از هدف‌هاى بعثت انبيا،

[١]-/ ارشاد القلوب، چاپ دارالفكر بيروت، جلد ١، صفحه ٢١٤

[٢]-/ شرح فارسى غررالحكم، جلد ١، صفحه ١٢٨

[٣]-/ شرح فارسى غررالحكم، جلد ٧، صفحه ٢٩٥

[٤]-/ همان مدرك، جلد ١، صفحه ٣٦٩

[٥]-/ همان مدرك، جلد ٦، صفحه ٢٢٧

[٦]-/ بحارالانوار، جلد ٧٥، صفحه ١٩٠

[٧]-/ نهج البلاغه، خطبه ٦٤ و ٧