اخلاق در قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٤١ - ج- غفلت و فساد اعمال

٢- عواقب شوم غفلت‌

«غفلت» و بى خبرى از خدا و روز جزا و سرنوشت انسان و بى مهرى زمانه و آثار سوء گناه، همه چيز انسان را به سيلاب فنا و نيستى سپرده و باعث خسارت‌هاى جبران ناپذيرى مى‌گردد كه در بيانات معصومين عليهم السلام اشارات پرمعنايى به آن شده است از جمله:

الف: غفلت مايه قساوت قلب‌

سنگدلى و قساوت قلب نتيجه غفلت و دورى از معارف الهى است زيرا، عامل مهم لطافت روح و انعطاف قلب در برابر حق، ياد خداست. هنگامى كه ريزش باران رحمت ذكر الهى از سرزمين دل قطع شود، قلب او به صورت بيابان خشك و سوزانى در مى‌آيد كه پر از سنگلاخ وحشتناك است. همان گونه كه امام باقر عليه السلام فرموده‌اند: «ايَّاكَ وَ الْغَفْلَةَ فَفِيهَا تَكُونُ قَسَاوَةٌ الْقَلْبِ؛ از غفلت بپرهيز كه مايه سنگدلى است». [١]

ب- غفلت و مرگ قلب‌

غفلت قلب انسان را مى‌ميراند؛ يعنى، پس از قساوت و سنگدلى، مرگ قلب فرا مى‌رسد، به گونه‌اى كه ديگر مواعظ و اندرزها تأثيرى در آن نمى‌كند. در چنين حالتى، راه بازگشت به روى او بسته مى‌شود و اميدى براى سعادت او باقى نمى‌ماند.

اميرمؤمنان على عليه السلام مى‌فرمايند: «مَنْ غَلَبَتْ عَلَيهِ الْغَفْلَةُ مَاتَ قَلْبُهُ‌؛ كسى كه غفلت بر او چيره شود، قلبش مى‌ميرد». [٢]

در حديث ديگرى از همان حضرت آمده است: «بَيْنَكُمْ وَ بَيْنَ الْمَوْعِظَةِ حِجَابٌ مِنَ الْغَفْلَةِ وَ الْغِرَّةِ؛ ميان شما و موعظه و اندرز، حجابى از غفلت و غرور است». [٣]

ج- غفلت و فساد اعمال‌

«غفلت» موجب فساد اعمال انسان مى‌شود. افراد غافل و بى خبر به سراغ اعمال صالح كمتر مى‌روند و اگر بروند ديگر «غفلت» اجازه نمى‌دهد كه اعمال خالص با

[١]-/ بحارالانوار، جلد ٧٥، صفحه ١٦٤

[٢]-/ شرح فارسى غرر الحكم، جلد ٥، صفحه ٢٩٣.

[٣]-/ همان مدرك، جلد ٣، صفحه ٢٦٨