اخلاق در قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٩٤ - حرص و دنياپرستى در احاديث اسلامى

فرمود: «الْحِرْصُ مَطِيّةُ التَّعَبِ!؛ حرص مركب رنج و زحمت است!» [١]

٤- در تعبير ديگرى از آن حضرت آمده است‌ «الْحِرْصُ عَنَاءُ الْمُؤَبَّدِ؛ حرص مايه رنج و زحمت ابدى است». [٢]

هر گاه كمى در احوال حريصان دقيق شويم و زندگى پر درد و رنج و مشقّت آنها را بررسى كنيم كه شب و روز مى‌دوند و اموالى را گردآورى مى‌كنند و بى آنكه از آن بهره‌اى بگيرند رها مى‌كنند و مى‌روند، به صدق كلام بالا آشناتر مى‌شويم و به گفته سعدى:

كه در واقع مقتبس از همين احاديث است.

٥- انسان حريص هرگز سير نمى‌شود، به همين دليل دائماً براى جمع و اندوختن ثروت تلاش مى‌كند و حتّى خودش از آن بهره نمى‌گيرد، اميرمؤمنان على عليه السلام در سخن پر معناى ديگرى مى‌فرمايد: «الْحَرِيصُ فَقِيرٌ وَ لَوْ مَلَكَ الدُّنْيَا بِحَذَافِيرِهَا!؛ آدم حريص فقير است هر چند تمام دنيا را مالك شود!» [٣]

٦- تنها كسانى از غناى درون بهره‌مند مى‌شوند كه اسير حرص نباشند، همان گونه كه مولا اميرمؤمنان على عليه السلام در سخن ديگرى مى‌فرمايد: «اغْنَى الْغِنَى مَنْ لَمْ يَكُنْ لِلْحِرْصِ اسِيراً!؛ از همه بى نيازى‌ها بالاتر بى نيازى كسى است كه اسير چنگال حرص نباشد!» [٤]

٧- حرص براى جمع آورى اموال دنيا سرانجام انسان را به هلاكت مى‌افكند، نه فقط هلاكت معنوى كه در بسيارى از اوقات هلاكت مادّى نيز به همراه دارد، در حديثى از رسول خدا صلى الله عليه و آله مى‌خوانيم: «انَّ الدِّينَارَ وَ الدِّرْهَمَ اهْلَكَا مَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ وَ هُمَا مُهْلِكَاكُمْ!؛ دينار و درهم (سكّه‌هاى طلا و نقره) پيشينيان شما را هلاك كردند شما را نيز هلاك مى‌كنند!» [٥]

[١]-/ غرر الحكم، حديث ٨٢٠؛ ميزان الحكمه، جلد ١، صفحه ٥٨٦، شماره ٣٥٩٦

[٢]-/ غررالحكم، حديث ٩٨٢؛ ميزان الحكمه، جلد ١، صفحه ٥٨٦، شماره ٣٥٩٢

[٣]-/ غررالحكم، حديث ١٧٥٣؛ ميزان الحكمه، جلد ١، صفحه ٥٨٧، شماره ٣٦١٥

[٤]-/ اصول كافى، جلد ٢، صفحه ٣١٦، حديث ٧٦، باب «حبّ الدنيا و الحرص عليها»

[٥]-/ اصول كافى، جلد ٢، صفحه ٣١٦، حديث ٦، باب «حبّ الدنيا و الحرص عليها»