اخلاق در قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٤٩ - خودباختگى و توكّل بر خدا

١٢

خودباختگى و توكّل بر خدا

اشاره‌

در بسيارى از آيات قرآن مجيد و روايات اسلامى و سرگذشت انبيا و اوليا و صالحان و در كتب علماى اخلاق و ارباب سير و سلوك روى مسئله توكّل به عنوان يك فضيلت مهمّ اخلاقى كه بدون آن نمى‌توان به مقام قرب الهى رسيد، ياد شده است.

منظور از توكّل سپردن كارها به خدا، و اعتماد بر لطف اوست، زيرا «توكّل» از مادّه‌ «وكالت» به معنى انتخاب وكيل نمودن و اعتماد بر ديگرى كردن است، بديهى است هر قدر وكيل توانايى بيشتر و آگاهى فزون‌تر داشته باشد شخص موكّل احساس آرامش بيشترى مى‌كند، و از آنجا كه علم خدا بى پايان و تواناييش نامحدود است هنگامى كه انسان توكّل بر او مى‌كند آرامش فوق‌العاده احساس مى‌كند، در برابر مشكلات و حوادث مقاوم مى‌شود، و از دشمنان نيرومند و خطرناك نمى‌هراسد، در سختيها خود را در بن بست نمى‌بيند و پيوسته راه خود را به سوى هدف ادامه مى‌دهد.

انسانى كه بر خدا توكّل دارد هرگز احساس حقارت و ضعف نمى‌كند بلكه به اتّكاى لطف خدا و علم و قدرت بى پايان او خود را پيروز و فاتح مى‌بيند و حتّى شكست‌هاى مقطعى او را مأيوس نمى‌سازد.

هرگاه توكّل به مفهوم صحيح كلمه در جان انسان پياده شود به يقين اميد آفرين، نيروبخش و باعث تقويت اراده و تحكيم مقاومت و پايمردى است.