اخلاق در قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٣٤ - ١- مفهوم «حسد» و تفاوت آن با «غبطه»

خاطر جهل و دانشمندان به خاطر حسد»! [١]

به اين ترتيب حسد در درجه اول بلاى بزرگ براى دانشمندان است!

١٠- اين بحث را با حديث ديگرى از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله به پايان مى‌بريم (هر چند احاديث در اين زمينه بسيار است) فرمود: «انَّهُ سَيُصِيبُ امَّتِى دَاءُ الْامَمِ! قَالُوا: وَ مَاذَا دَاءُ الْامَمِ؟! قَالَ: الْاشَرُ وَ الْبَطَرُ وَ التَّكَاثُرُ وَ التَّنَافُسُ فِى الدُّنْيَا، و التَّبَاعُدُ و التَّحَاسُدُ حَتَّى يَكُونَ الْبَغْىُ، ثُمَّ يَكُونُ الْهَرْجُ!؛ به زودى بيمارى (بزرگ) امّتها، امّت مرا فرامى‌گيرد! عرض كردند: بيمارى (بزرگ) امّتها چيست؟ فرمود: هوسرانى و عيّاشى و فزون‌طلبى، مسابقه در دنياپرستى، اختلاف و نفاق و حسد نسبت به يكديگر و سرانجام به ظلم و ستم و سپس به هرج و مرج مبتلا مى‌شوند»! [٢]

چند مسئله مهم‌

با روشن شدن ديدگاه قرآن مجيد و روايات اسلامى در مورد اين رذيله اخلاقى (حسد) و عمق فاجعه‌اى كه از آن حاصل مى‌شود، به سراغ چند نكته مهم كه در اين بحث باقى مانده است مى‌رويم تا موضوع حسد از جوانب مختلف روشن گردد و آنها عبارتند از:

١- معنى و مفهوم حسد.

٢- انگيزه‌هاى حسد.

٣- نشانه‌ها و آثار حسد.

٤- پيامدهاى فردى و اجتماعى حسد.

٥- طرق درمان و پيشگيرى حسد.

١- مفهوم «حسد» و تفاوت آن با «غبطه»

[١]-/ المحجّة البيضاء، جلد ٥، صفحه ٣٢٧

[٢]-/ غررالحكم شرح فارسى، جلد ١، صفحه ٣٢٦