اخلاق در قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٨٣ - طول امل در روايات اسلامى

در واقع آيه ناظر به اين حقيقت است كه چگونه ممكن است يك انسان حق را بشناسد و باور كند سپس آن را ناديده بگيرد و به آن پشت كند و راه نجات خود را ببيند با اين حال از بيراهه برود!

آيا مى‌توان باور كرد انسان عاقلى چنين كند؟! آرى! هنگامى كه تسويلات شيطان انسان را احاطه كند و زشتى‌ها را در نظرش به صورت زيبايى‌ها نشان دهد و او را گرفتار آرزوهاى دور و دراز سازد، بعيد نيست حق را به دست فراموشى بسپارد و به آن پشت كند.

از اينجا مى‌توان دريافت كه آرزوهاى طولانى چه بلايى بر سر انسان مى‌آورد و چگونه انسان عاقل را به كلّى از عقل و خرد بيگانه مى‌كند؟!

از مجموع آيات فوق كه قسمتى درباره اقوام پيشين بود و بخشى در باره معاصران پيامبر صلى الله عليه و آله و قسمتى نيز به صورت يك قانون كلّى مطرح شده بود مى‌توان چنين نتيجه گرفت كه طول امل و آرزوهاى دراز از خطرناك‌ترين دشمنان سعادت بشر است كه نه تنها افراد، بلكه اقوام و ملّت‌ها را در كام مرگ و بدبختى فرومى‌برد.

طول امل در روايات اسلامى‌

از آنجا كه آرزوهاى دراز تأثير بسيار مخرّبى بر زندگى معنوى و اخلاقى و حتّى مادّى انسانها دارد، در روايات اسلامى با تعبيرات گوناگون از آن نكوهش شده و با عبارات پرمعنايى به علل منطقى آن نيز اشاره شده است، به عنوان نمونه به روايات زير مى‌توان اشاره كرد:

١- در حديثى از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله مى‌خوانيم: «ارْبَعَةٌ مِنَ الشَّقَاءِ جُمُودُ الْعَيْنِ وَ قَسَاوَةُ الْقَلْبِ وَ طُولُ الْامَلِ وَ الْحِرْصِ عَلَى الدُّنْيَا؛ چهار چيز است كه نشانه شقاوت و بدبختى انسان است: خشك بودن چشمها (به گونه‌اى كه هرگز از خوف خدا اشكى نريزد) و سنگدلى و