اخلاق در قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٥٨ - سرنوشت بخيلان
٤- كسانى كه بخل مىورزند و آنچه را كه خدا از فضل خويش به آنان داده، انفاق نمىكنند، گمان نكنند اين كار به سود آنهاست؛ بلكه براى آنها شرّ است، به زودى در روز قيامت آنچه را نسبت به آن «بخل» ورزيدند، همانند طوقى به گردنشان مىافكنند و ميراث آسمانها و زمين، از آن خداست و خداوند، از آنچه انجام مىدهيد آگاه است.
٥- آنها كسانى هستند كه «بخل» مىورزند و مردم را به «بخل» دعوت مىكنند و آنچه را كه خداوند از فضل (و رحمت) خود به آنها داده كتمان مىنمايند (اين عمل، در حقيقت از كفرشان سرچشمه گرفته) و ما براى كافران عذاب خواركنندهاى آماده كردهايم.
٦- امّا كسى كه «بخل» ورزد و (از اين راه) بى نيازى طلبد؛- و پاداش نيك الهى را انكار كند- به زودى او را در مسير دشوارى قرار مىدهيم.
٧- آرى! شما همان گروهى هستيد كه براى انفاق در راه خدا دعوت مىشويد، بعضى از شما (بخل) مىورزيد و هر كس «بخل» ورزد، نسبت به خود «بخل» كرده است و خداوند بىنياز است و شما همه نيازمنديد و هرگاه سرپيچى كنيد؛ خداوند گروه ديگرى را جاى شما مىآورد؛ پس آنها مانند شما نخواهند بود (و سخاوتمندان در راه خدا انفاق مىكنند.)
٨- ... و كسانى كه از «بخل» و حرص خويشتن مصون بمانند، رستگارانند!
٩- و كسانى كه هرگاه انفاق كنند، نه اسراف مىنمايند و نه سختگيرى، بلكه در ميان اين دو حدّ اعتدال دارند.
١٠- بگو: «اگر شما مالك خزائن رحمت پروردگار من بوديد، در آن صورت (به خاطر تنگ نظرى) امساك مىكرديد؛ مبادا انفاق مايه تنگدستى شما شود» و انسان تنگ نظر است!
تفسير و جمع بندى
سرنوشت بخيلان
آيات نخست اين بحث به ماجراى عبرتانگيز يكى از ثروتمندان بزرگ بنى اسرائيل اشاره مىكند كه بر اثر «بخل» و تكبّر و خودبزرگ بينى به سرنوشت بسيار دردناكى مبتلا شد.
«قارون» از خويشاوندان نزديك حضرت موسى عليه السلام و از چهرههاى سرشناس و