اخلاق در قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣١٥ - نيازمندان آبرومند
عفت، صفت بارز يك مؤمن
در پنجمين آيه مورد بحث، سخن از صفات برجسته مؤمنان است. قرآن در عبارتهاى كوتاه و بسيار پرمعنى، ضمن بيان بخش مهمى از صفات مؤمنان، پاكدامنى و عفّت را يكى از خصلتهاى برجسته آنها دانسته و مىگويد: «آنها كسانى هستند كه دامان خود را (از آلودگى به بىعفتى) حفظ مىكنند و تنها آميزش جنسى با همسران و كنيزانشان دارند كه در بهرهگيرى از آنان، ملامت نمىشوند و كسانى كه غير از اين راهى را طلب كنند، تجاوزگرند؛ وَالّذينَ هُمْ لِفُرُوجِهِم حَافِظُونَ- الّا عَلَى ازْوَاجِهِمْ أَو مَا مَلَكَتْ ايمَانُهُمْ فَانَّهُمْ غَيْرُ مَلُومِينَ- فَمَنِ ابْتَغى وَ رَآءَ ذَلِكَ فَأُولئكَ هُمُ العَادُونَ». [١]
جالب اين كه، قرآن در بيان صفات برجسته مؤمنان، عفت را بعد از نماز و زكات و پرهيز از لغو مطرح كرده و حتّى آن را بر مسئله امانت و پايبندى به عهد و پيمان نيز مقدم داشته است.
عفت؛ كليد نجات
در آخرين آيه مورد بحث، قرآن بيان مىكند كه خداوند، ده گروه از مردان و زنان برجسته را مورد مغفرت و اجر عظيم قرار مىدهد كه نهمين آنها مردان و زنانى است كه دامان خود را از آلودگى به بى عفّتى، نگه داشته و پاكدامن و عفيفند.
در بيان اوصاف دهمين گروه، اشاره مىكند كه آنها بسيار ياد خدا مىكنند و بعيد نيست كه بيان اين مطلب، دليل رابطه نزديكى ميان عفّت و ياد خدا بودن، باشد كه نتيجه همه اينها، آمرزش الهى و اجر عظيمى است كه عظمتش را تنها خودش مىداند.
در جاى ديگر اشاره شده است كه روزه نيز يكى از راههاى مهار طغيان «شهوت جنسى» است؛ بنابراين ميان عفت و روزه، رابطه مستقيم وجود دارد. پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله مىفرمايد: «يَا مَعْشَرَ الشَّبَابِ انِ اسْتَطَاعَ مِنْكُمْ الْبَاءَةُ فَلْيَتَزَوَّجُ فَانَّهُ اغَضُّ لِلْبَصَرِ وَ احْصَنُ لِلْفَرْجِ وَ مَنْ لَمْ يَسْتَطِعُ فَعَلَيهِ بِالصَّوْمِ [٢]؛ اى گروه جوانان! كسى كه از شما توانايى بر ازدواج داشته باشد، ازدواج كند؛ زيرا ازدواج سبب مىشود كه از نواميس مردم چشم
[١]-/ مؤمنون، ٥ تا ٧
[٢]-/ تفسير مراغى، جلد ٢٢، صفحه ١٠