فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ٥٥ - بيوگرافى محمد بن عبد الوهاب، دنباله رو ابن تيميه
دربسيارى از كتابهاى عربى، مسافرت شيخ به شهرهاى مختلف واقامت او در آن مناطق آمده است. وقديمى ترين كتاب فارسى كه در آن نامى ازمحمد بن عبدالوهاب وپاره اى ازعقايد او به ميان آمده است، كتاب « ذيل تحفة العالم»نوشته «عبداللطيف شوشترى » است[١].
وى سالها درهند اقامت داشت وبا محمد بن عبدالوهاب معاصر بود.
كتاب فارسى ديگرى كه ازاين مرد نام برده،كتاب مآثر سلطانيه تأليف عبدالرزاق دنبلى ت(١٠٦٧) ـ م(١٢٤٢) است كه توقف طولانى شيخ را در اصفهان براى فراگيرى فقه و اصول متذكر شده است [٢]سومين كتاب فارسى كه از او نام برده كتاب سفرنامه ميرزا ابوطالب اصفهانى است كه اونيز باشيخ معاصر بوده و مسافرت او به اصفهان واكثر بلاد ايران وخراسان تا سرحد غزنين را آورده است[٣].
غالب بيوگرافى نويسان، درباره محمد بن عبدالوهاب ياد آور ميشوند كه از همان دوران جوانى سخنان زننده اى ازاو شنيده ميشد، و پدر او كه مرد صالحى بود،نيز انحراف او را پيش بينى ميكرد.
شيخ درجوانى غالبا به مطالعه زندگى نامه كسانى كه مدعى نبوت شده بودند مانندمسيلمه كذاب وسجاج واسود عنسى وطليحه اسدى علاقه خاصى داشت[٤].
اگر اين گزارش درست باشد، حاكى از آن است كه او از همان آغاز، سوداى رهبرى را درسر مى پروراند ه و سرانجام اين سودا در دعوت وهابيگرى جلوه كرد،وازاين طريق به تكفير تمام فرق اسلامى پرداخته وديگران را جاهل ونادان و
[١] سيد عبداللطيف : ذيل التحفة، ص٨ به بعد. چاپ بمبئى.
[٢] دنبلى، عبدالرزاق : المآثر السلطانية، ص٨٢ به بعد.
[٣] ميرزا ابو طالب : سفرنامه، ص٤٠٩ به بعد.
[٤] صدقي الزهادي: الفجر صادق، ص١٧وأحمد زيني دحلان :فتنة الوهابيّة،ص٦٦.