فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ٢٩٥ - در دادگاه اسلامى فقط يك سوگند معتبر است

تحريم كرد، بالأخص كه پيامبر گرامى فرمود : «أن تحلفوا ب آبا ئكم » به پدرانتان سوگند بخوريد ، نفرمود : « أَنْ تَحْلِفُوا بالآباءِ»

زيرا درصورت نخست ، قدر متيقن ، پدران مشرك است ، در حالى كه در صورت دوم ، موضوع وسيعتر وهمه پدران را اعم ازمؤمن ومشرك شامل مى شود.

شاهد بر چنين تفسيرى ، روايتهائى است كه قبلاً ياد آور شديم كه پيامبر در آنها پدران را با طواغيت ويا با انداد به معنى بتها همراه آورده است وفرموده:

«لا تحلفوا ب آبائكم ولا بالطّواغيت » ونيز فرموده است : « لا تحلفوا ب آبائكم ولا بامَّهاتكم ولا بالأنداد»

٢ـ ممكن است موارد حديث مربوط به باب قضاوت وداورى باشد كه درآن ، فصل خصومت تنها با سوگند به خدا انجام مى گيرد ، نه بر چيز ديگر و اينكه ميفرمايد : «وَمَنْ كانَ حالِفاً »مقصود اين است هركس كه وظيفه اوسوگند ياد كردن باشد.

گذشته ازاين ، روايات گذشته كه به طور صريح ، سوگند به غير خدا را تجويز مى كنند ، قرينه بر اين است كه اين روايت مانند ديگر كه هم اكنون متذكر ميشويم،بايد بهيكى از اين صورت ها توجيه شوند.

حديث دوم

«جاءَ ابن عمر رجلٌ فقال : أَحلف بالكعبة ....»فقال :لا ، ولكن أحلف بربّ الكعبة فإنّ عمر كان يحلف بأبيه فقال رسول اللّه(صلى الله عليه وآله وسلم): لا تحلف بأبيك ، فإنّ من حلفَ بغير اللّهِ فقد أشرك»[١].