فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ٢٩٠ - قرآن و سوگند به مخلوقات

بخشى از مباحث مربوط به سوگند توجه نموده وبه بخش ديگر كه بيان رابطه ميان مقسم به وجواب قسم باشد; نپرداخته است .

دراينجا شايسته است از فرزند عزيز روحانيم كه در عنفوان جوانى شربتشهادت نوشيد وبال وپر او به وسيله جانيان بعثى بريده شد يعنى مرحوم شيخابوالقاسم رزاقى، ياد كنم . اين عزيز روحانيم كتاب ارزشمندى پيرامونسوگندهاى قران نوشته ودر آن كتاب به هر دو مطلب عنايت خاصى داشته، يعنى هم اسرار «مقسم به » را بيان كرده وهم رابطه آنها را با «جواب قسم» روشن ساخته است .

مثلا خدا درسوره شمس به امورى مانند آفتاب ونور آن ، وماه وروز وشب وآسمان وزمين ونفس انسانى سوگند ياد مى كند. آنگاه در جواب قسم مى فرمايد:

(قَدْ أَفْلَحَ مَنْ زَكَّيهَا وَقَدْ خَابَ مَنْ دَسَّيها) يعنى :آن كس كه روان خود را پاكيزه ساخت رستگار شد وآن كس كه آنرا آلوده كرد، زيان ديد.

وى در اين كتاب ، باقلمى رسا ، رابطه اين جمله را با قسم هاى پيشين روشن ساخته ا ست واينكه چرا ، خدا پس از سوگند به اين امور ،مسأله تزكيه نفوس را مطرح كرده است.وچه ارتباطى ميان اين سوگندها ومسأله تزكيه نفوس وضد آن وجود دارد.

از اين مطلب بگذريم ، و به اصل مسأله با ز گرديم وآن اينكه خدا به مظاهر آفرينش در سوره هاى مختلف سوگند يا د كرده است واگر سوگند به غير خدا شرك بود ، چرا خود خدا اين كار را انجام داده است ؟

اصولاً قرآن ، قدوه واسوه والگوست ، واگر چنين كارى حرام بود ، لااقل تذكر مى داد كه اين سوگند ازخصايص خداست وغيرخدانبايد درآن شريك باشد.