فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ٢٨٩ - قرآن و سوگند به مخلوقات

٣ـ سوگند به بت

شكى نيست كه سوگند به بتها حرام ، بلكه شرك است ، زيرا آنكس كه به بت سوگند مى خورد ، همان حالتى رابه خود مى گيرد كه يكفرد بت پرست به هنگام سوگند پيدا مى كند، ازاين جهت در روايات، از سوگند به آنها نهى شده زيرا يك فرد مسلمان نبايد با عمل خود ، عمل مشركان را حكايت كند .پيامبر گرامى(صلى الله عليه وآله وسلم) فرمود:

«لاتَحْلِفُوا ب آبَائِكُم ولابالطَّواغِيت»[١] ودر حديث ديگر فرمود:

«لا تَحْلِفواب آبائِكُمْ ولا بِاُمَّهاتِكُم وَلابالاِْنْداد»[٢] «هرگز به پدران ومادرانتان وبه بتها سوگند ياد نكنيد.»

مقصود از «طواغيت » و« انداد» همان بتهاى معبود مشركان است كه مبغوض ترين موجودات نزد خدا شناسان هستند وهمين ، قرينه بر اين است كه مقصود ازتحريم سوگند به پدران ومادران ، همان پدران ومادران مشرك هستند كه پيش ازاسلام ويا در صدر اسلام به همان حالت شرك درگذشتند.

با توجه به اين سه مقدمه ، اكنون دلائل جواز سوگند بر غير خدا را كه از قداست نزد فرد برخوردار بوده ويا نزد انسان عزيز باشد ، يا د آور مى شويم :

١ـ قرآن به مخلوقات زيادى سوگند ياد كرده وسوگند هاى قرآن ، يكى از بحثهاى مهم آن را تشكيل مى دهد ،وحتى ابن القيم ، شاگرد ابن تيميه ، كتاب خاصى درباره سوگندهاى قرآن به نام «أقسام القرآن » نوشته است . او در اين كتاب،سرّ سوگند به اين امور را تاحدودى تشريح كرده ولى رابطه سوگند به مخلوقات را با پاسخ سوگند و به اصطلاح (جواب قسم )بيان نكرده است ، ودر حقيقت ، به