فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ٢٤٤ - اجتهاد در برابر نصّ
وكم آبى همه جا را فرا گيرد ، قهراً هر موجود جاندارى آسيب مى بيند ، خواه حيوان باشد يا انسان وانسان هم پارسا صفت باشد يا خلافكار ،و لذا در مقام دعا چهره هاى نورانى را همراه خود آورده اشاره به اينكه ، خدايا اگر ما مستحق رحمت و كرمت نيستيم اين انسان نورانى مستحق رحمت وفضل تواست ، به خاطر او رحمتت را بفرست، وما هم در ظل وجود او بهره مند شويم وگويا زبان حال آنان اين بود كه خدايا باغبانى به خاطر يك درخت ، زمين وسيعى را آبيارى مى كند ، وطبعاً علفهاى هرزه نيز از آن بهره مى گيرند. اى با غبان هستى ! براى نوزادان شير خوار وپيران فرتوت و جانداران بيگناه وانسانهاى معصوم وپارسا ، رحمت خود را بفرست ماهم بسان يك علف هرزه از آن بهره مند مى شويم .
ازمجموع تواريخ وزندگانى امم گذشته اين مطلب به دست مى آيد وبه طور مسلم انبيا وپيامبران ، راهنماى اين كار بوده اند وازاين گذشته ، هر انسانى با انگيزه هاى فطرى خود به اين حقيقت دست مى يابد . ما در اين زمينه ، نمونه هايى را ياد آور مى شويم:
١ـ در سرگذشت قوم يونس مى نويسند: آنگاه كه آنان ، نشانه هاى عذاب را ديدند، به عالمى كه در ميان ايشان بود ، مراجعه كردند وچاره جويى نمودند ، او گفت : به خدا پناه بريد . شايد بر شما رحم كند وعذاب را ازشما بر طرف كند . آنان رو به بيابان نهادند وميان مادران وكودكان و چارپايان وبچه هاى آنان جداى افكندند. آنگاه گريستند ودعا كردند.خدا عذاب را ازآنان برطرف كرد[١].
هدف از ايجاد اين منظره ، جلب رحمت حق بود زيرا هر موجود مهربانى تا چه رسد خداى رحمان ورحيم بر اين منظره بگذرد ، با ديده رحمت برآنها مى نگرد.
[١] مجمع البيان ٣/١٣٥ ـ تفسير آيه ٩٨ ، سوره يونس، و ديگر تفاسير.