فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ١٨ - وظيفه يك روحانى بيدار در اين شرائط چه بود؟
«ابن اثير » جزرى كه خود شاهد واقعه بوده وبا خامه تواناى خود، حوادث را پي گيرى مى كرده، مى گويد : من سالها ازتنظيم حوادث مربوط به حمله مغول، خود دارى كردم، زيرا حجم جنايات ومصائب به اندازه اى بود كه توانايى نوشتن راازمن سلب كرد، چه كسى ميتواند خبر مرگ اسلام ومسلمانان را بنويسد ؟ اى كاش مادر مرا نمى زاد ويا قبل از اين وقايع مى مردم . آنگاه حمله مغول را با حمله «بخت نصر » به بابل مقايسه مى كند وبه اين نبيجه مى رسد، مجموع جنايات «بخت نصر » با جنايات يك روز سپاه مغول برابر است [١].
ابن اثير، نويسنده اين جمل وكلمات، درسال ٦٣٠ در گذشت وهنوز اسكلت خلافت عباسى برقرار بود زيرا طومار خلافت عباسى بيست وشش سال بعداز فوت او، درهم پيچيده شد، وبغداد درسال ٦٥٦ سقوط نمود . ودرتسخير عاصمه، قريب به يك ميليون انسان بى گناه كشته شدند، ودرميادين وكوچه هاى شهر، اجساد كشته شدگان به صورت تلهائى در آمده وبوى تعفن درسرتاسر شهر پيچيده ، وبيمارى وبا، كشتار مى كرد [٢].
وظيفه يك روحانى بيدار
درچنين شرايط بحرانى وسرنوشت ساز، وظيفه متفكران وانديشمندان دلسوزچيست ؟عقل وخرد بدون شك مى گويد : بايد در پرتو توحيد كلمه، ووحدت ملّى واسلامى، روح عظمت وعزّت را به جامعه اسلامى باز گردانيد، وقدرت نظامىودفاعى را تقويت كرد، ويرانيهاى جنگ رامرمت نمود و... واز طرح هرنوع مسا ئل فرعى ويا حتى اصلى، كه مايه تفرقه ودودستگى مسلمانان شكست خورده
[١] الكامل ١٢/٣٦٠.
[٢] البداية والنهاية ١٣/٢١٣.