ترجمۀ صلاة الجمعة - حسینی طهرانی، سید محمد محسن - الصفحة ٢٥٣ - بررسِی صُوَر چهارگانۀ انعقاد دو نماز جمعه

١. هر دو جماعت، جاهل به انعقاد نماز جمعۀ دِیگرِی باشد.

٢. هر دو جماعت، عالم به انعقاد نماز جمعۀ دِیگرِی باشد.

٣. ِیکِی از آن دو جماعت عالم و دِیگرِی جاهل به انعقاد نماز جمعۀ دِیگر باشد.

بنابراِین چهار صورت متصوّر خواهد بود:

صورت اوّل: اِینکه هر دو جماعت نسبت به انعقاد نماز جمعۀ دِیگر جاهل و بِی‌خبر بوده و با توجّه به اِینکه شرط مسافت، شرط واقعِی است؛[١] پس لازمۀ آن بطلان هر دو نماز جمعه مِی‌باشد. اگر بعد از اتمام نماز از انعقاد نماز جمعۀ دِیگر قبل ِیا بعد از آن مطّلع شدند، بر آنها واجب است به مکانِی که از هر دو نماز جمعه ِیک فرسخ فاصله دارد رفته و در آنجا نماز جمعۀ دِیگرِی را اقامه نماِیند؛ چرا‌که به‌واسطۀ اقامۀ نماز جمعۀ اوّل تکلِیف از آنان ساقط نگردِیده است و در همان محل اقامۀ نماز جمعۀ دِیگر نِیز ممکن نخواهد بود؛ زِیرا به همان دلِیلِی که نماز اوّل باطل بود، اِین نماز جمعه نِیز باطل است.

صورت دوّم: که هر دو جماعت عالم به انعقاد نماز جمعۀ دِیگر مِی‌باشند که در اِین‌صورت هم هر دو نماز جمعه باطل مِی‌باشد. و اگر از هر دو جماعت قصد قربت متمشِی باشد به جهت جهل به حکم که نمِی‌دانند در‌صورت انعقاد نماز جمعۀ دِیگر، نماز آنان باطل مِی‌گردد، باز هم هر دو نماز جمعه به علّت تمانع بِین آن دو باطل خواهد بود.

پس بنابراِین اگر بعد از انعقاد نماز جمعه از حکم به بطلان باخبر شدند بر

[١]. بُعد و مسافت همانند وقت و اجتماع، شرط مشروعِیّت نماز نِیست بلکه شرط براِی نماز، بعد از تحقّق وجوب آن است و نهِی از اقامۀ نماز در کمتر از مسافت مذکور، از باب تزاحم مِی‌باشد؛ فلذا پوشِیده نِیست که عدم علم به اقامۀ نماز دِیگر کفاِیت از صحّت و إجزاِی آن خواهد کرد، چرا که خداوند متعال مِی‌فرماِید: (مَا عَلَى ٱلمُحسِنِينَ مِن سَبِيل) (سوره توبه (٩) آِیه ١٩)؛ و ِیا آِیۀ شرِیفۀ: (إِنَّمَا يَتَقَبَّلُ ٱللَهُ مِنَ ٱلمُتَّقِينَ) (سوره مائده (٥) آِیه ٢٧)؛ زِیرا اقامۀ نماز جمعه در اِین فرض لامحاله از مصادِیق احسان و تقوا مِی‌باشد. (منه عفِی عن جرائمه)