قال: قلتُ لأبِی‌جعفر علِیه السّلام: علِی مَن تجِبُ الجُمُعةُ؟ قال: «علِی سبعةِ نفرٍ من المسلمِین و لا جُمُعةَ لأقلَّ من خمسةٍ؛ أحدُهم الإمامُ، فإذا اجتمعَ سبعةٌ و لم ِیخافوا أَمَّهُم[١] بعضُهم و خَطَبَهم.»[٢]

بِیان استدلال اِینکه: زراره از حضرت امام محمّد باقر علِیهالسّلام در مورد شراِیط نماز جمعه براِی کسِی که قلم تکلِیف بر او جارِی شده سؤال مِی‌نماِید و امام علِیهالسّلام در اِین رواِیت [به دو نکته] اشاره مِی‌فرماِیند:

اوّلاً به اِینکه: شرط وجوب نماز، وجود هفت نفر از مسلمِین مِی‌باشد به‌نحوِی‌که هر گاه اِین اجتماع تحقّق پِیدا کند نماز جمعه واجب مِی‌شود.

اِین بِیان با اطلاقِ[٣] خود، شرطِیّت حضور امام و هم‌چنِین ساِیر شراِیط مثل

[١]. باِید دانست که در تصرِیح امام علِیهالسّلام به کلمۀ «أمَّهُم» [اقامه و امامت توسّط ِیکِی از اِین افراد] نکته‌اِی وجود دارد که هنگام بِیان وجوب مطلق نماز جمعه در هر موقف و موقعِی، و اِینکه نماز مشروط به حکومت اسلام نخواهد بود ـچنان‌که مؤلّف مشروط دانسته‌اندـ بِیان خواهِیم نمود. (منه عفِی عن جرائمه)

[٢]. من لاِیحضره الفقِیه، ج ١، ص ٤١١؛ وسائل الشِّیعة، ج ٧، ص ٣٠٤، با قدرِی اختلاف در هر دو مصدر. ترجمه:

«زراره از حضرت امام محمّد باقر علِیهالسّلام سؤال مِی‌نماِید: نماز جمعه بر چه کسانِی واجب است؟

حضرت فرمودند: ”بر هفت نفر از مسلمانان نماز جمعه واجب مِی‌شود و در‌صورتِی‌که کمتر از پنج نفر باشند که ِیکِی از آنان امام است نماز جمعه‌اِی ندارند؛ پس هنگامِی که هفت نفر [که ِیکِی از آنان امام باشد] بدون خوف و ترسِی اجتماع کردند، ِیکِی از آنان امامت را بر عهده گرفته و براِیشان خطبه مِی‌گوِید.“»

[٣]. مخفِی نِیست که سؤال راوِی از امام علِیهالسّلام از وجوب نماز جمعه در ظرف حکومت ائمّۀ جور و عدوان ـکه غصبکنندگان حقّ آل محمّد صلِّی الله علِیه و آله و سلّم هستندـ بوده؛ فلذا رواِیت مذکور در عدم اشتراط وجوب نماز جمعه به حضور امام علِیهالسّلام ِیا حکومت اسلامِی *