ترجمۀ صلاة الجمعة - حسینی طهرانی، سید محمد محسن - الصفحة ١٢٢ - پاسخ اِین اشکال

نماز نبوده؛ بلکه مقصود او بِیان وجوب نماز و سعِی در هنگام ندا بوده است.[١]

اِین تمام کلام در دلالت آِیۀ شرِیفه بر وجوب تعِیِینِی نماز جمعه بود که مواضع قوّت آن ادلّه و ضعف اشکالات وارده بر نحوۀ استدلال به آنها روشن و مبرهن شد.

[و اِینجاست که با توجّه به مطالب فوق] کلام و رأِی صاحب جواهر بسِیار عجِیب به نظر مِی‌رسد که اِیشان به تبع بعضِی دِیگر از علما، وجوب اطلاقِی آِیۀ شرِیفه را رد کرده و ادّعا نموده است:

اِین آِیه صرفاً در مقام بِیان تشرِیع اصل نماز جمعه است؛ مانند آِیۀ شرِیفۀ: (وَأَقِيمُواْ ٱلصَّلَوةَ وَءَاتُواْ ٱلزَّكَوةَ).[٢]و[٣]

و بعضِی از متأخّرِین هم در مقام تبعِیّت از اِیشان، استفادۀ اطلاق وجوب نماز جمعه از آِیۀ شرِیفه را منع نموده‌اند.

در جواب اِیشان مِی‌گوِیِیم: اگر در اِین آِیه ـکه خداوند مؤمنِین را به وجوب سعِی براِی نماز جمعه بعد از دخول در وقت امر نموده و سپس آنها را از بِیع و اشتغال به امورِی که با نماز جمعه منافات دارد نهِی فرموده و سپس به آنها اجازۀ اشتغال در امور دنِیوِیّه را بعد از اداِی نماز دادهـ اطلاقِی در وجوب، وجود نداشته باشد، پس در کدام آِیه ِیا رواِیتِی مِی‌توانِیم اطلاقِی پِیدا کنِیم؟![٤] حال اِینکه از عجائب و غرائب اِین است که همِین افراد در بعضِی موارد با چارهاندِیشِی‌هاِی بعِیده و تکلّفات غرِیبه در صدد اثبات اطلاق حکم در آِیات و رواِیات برآمده‌اند و با اِین

[١]. اِین مقدار از وجوب مسلّم است؛ ولکن ما در غِیر مورد ندا مدّعِی وجوب به دلِیل دِیگرِی ـکه اطلاقات وارده در نماز جمعه استـ هستِیم، پس بِین اِین مدلول ـآِیۀ شرِیفه و اطلاقات واردهـ منافاتِی وجود ندارد. (منه عفِی عنه)

[٢]. سوره بقره (٢) آِیه ٤٣: «و نماز را برپاى دارِید و زکات را بپردازِید.»

[٣]. جواهر الکلام، ج ١١، ص ١٦٨.

[٤]. اطلاقات در رواِیات بسِیار هستند و اِین مطلب را إن‌شاءالله توضِیح خواهِیم داد. (منه عفِی عن جرائمه)