ترجمۀ صلاة الجمعة - حسینی طهرانی، سید محمد محسن - الصفحة ١٠٠ - ردّ پاسخ مذکور

جمعه بشتابد؛ بلکه باِید براِی شرکت در نماز جمعه از اوّل صبح حرکت کند تا بتواند نماز جمعه را در وقت آن درک نماِید.

فلذا در رواِیت تصرِیح شده است که نماز جمعه بر کسِی واجب است که اگر نماز صبح را در مِیان اهلش بجا آورد و به سوِی نماز جمعه حرکت کند، بتواند در وقت نماز جمعه در آن حضور پِیدا کند.[١]

بالجمله جوابِ تمام، همان است که ابتدا مطرح کردِیم.

پاسخ ِیکِی از فقهاِی معاصر به اِین اشکال

امّا بعضِی از معاصرِین[٢] جواب اشکال را اِین‌گونه بِیان کرده‌اند که: ندا در آِیۀ شرِیفه مطلق بوده و شارع بِین وجوب سعِی و بِین طبِیعت ندا ـحال اِین ندا هر نداِیِی باشدـ ملازمت بر‌قرار نموده است، و نداِی رسول خدا و ائمّه علِیهمالسّلام صرفاً ِیکِی از مصادِیق اِین ندا است.

آِیه نسبت به نداِی اهل ظلم و فسقه اطلاق ندارد (ت)

امّا اگر فردِی که اهلِیّت براِی اقامۀ نماز جمعه را ندارد اِین مسئولِیّت را بر عهده گِیرد، مانند کسِی است که بر امام علِیهالسّلام مقدّم داشته شده است؛ بنابراِین نداِی او خارج از اطلاق ندا مِی‌باشد، چراکه حرمت تقدّم بر معصوم از ضرورِیّات مذهب است.

ردّ پاسخ مذکور

لکن اِین جواب تام نِیست؛ چرا‌که اگر قائل به اطلاق ندا شوِیم افراد و مصادِیق بسِیارِی از شمول اطلاق خارج شده و در نتِیجه افراد بسِیار کمِی در تلازم بِین ندا و وجوب سعِی باقِی مِی‌مانند.[٣]

[١]. تهذِیب الأحکام، ج ٣، ص ٢٣٨؛ وسائل الشِّیعة، ج ٧، ص ٣٠٧.

[٢]. اِیشان شِیخ محمّدرضا اصفهانِی ـمدّظلّهـ هستند.

[٣]. لکن انصاف اِین است که خروج اِین مصادِیق خروج موضوعِی مِی‌باشد؛ چرا‌که اِین موارد مراد جدِّی ِیک متکلّم عادِّی نخواهد بود تا چه رسد به مولاِی حکِیم؛ فلهذا در تحت اِین مفهوم دو ندا بِیشتر باقِی نمِی‌ماند: نداِی اوّل از جانب حاکم عادل است، و نداِی دوّم از جانب حاکم جائر فاسق؛ بنابراِین تخصِیص در غِیر محلّ خودش خواهد بود.

و مع ذلک شاِید بتوان گفت: اِینکه در آِیۀ شرِیفه به دنبال امر به سعِی عبارت (إِلَى ذِكرِ ٱللَهِ) آمده است مُشعِر به اقامۀ ذکر خداوند و إحِیاِی شعائر اسلامِی در نماز جمعه بوده، و بدِیهِی است که *