کشف الیقین ت آژیر - علامه حلی - الصفحة ٤٢٠ - مبحث بيست و ششم پيرامون داستان اصحاب كهف و گفت و گوى حضرت(ع) با يهود
محمّد ٦ به من فرمود: در سرزمين روم، شهرى بود كه به آن افسوس يا طرسوس گفته مىشد، [نام آن در جاهليت افسوس بود و چون اسلام بدان جا راه يافت طرطوس ناميدندش.] آنان سلطانى شايسته داشتند و چون اين سلطان بمرد رشته كارهايشان از هم گسست و بدين ترتيب خبر به سلطان ايران رسيد كه دقيانوس ناميده مىشد و حاكمى بود زورگو و حق پوش. او با لشكريانش به راه افتاد تا به افسوس رسيد و آن جا را پايتخت خود گرفت و كوشكى در آن بر پا ساخت. يهودى از جاى خود پريد و گفت: اگر مىدانى آن كوشك و جايگاههاى آن را برايم توصيف كن. فرمود: اى برادر يهودى! او كوشكى از مرمر برافراشت كه طول آن يك فرسنگ بود در يك فرسنگ از مرمر صاف و صيقلى و در آن چهار هزار ستون از طلا و هزار آويز طلايى به كار زده شده بود كه زنجيرهايى از نقره از آن آويزان بود و هر شب اين زنجيرها با روغنهاى خوشبويى كه بدان ماليده مىشد چراغانى مىگشت. شرق آن دويست پنجره و غرب آن نيز دويست پنجره داشت و خورشيد از هنگام برآمدن تا هنگام فرو شدن همان گونه كه چرخش داشت در اين كوشك مىگرديد. او اريكهاى از طلا براى خود فراهم آورده بود كه طول آن هشتاد ذرع و عرضش چهل ذرع بود و جواهر بر آن نشانده بودند. در سمت راست اريكه، هشتاد تخت از طلا نهاده شده بود كه مقامات روحانى بر آن مىنشستند و در سمت چپش نيز هشتاد تخت كه پهلوانان [و قاضيان] بر آن مىنشستند. او سپس بر اريكه مىنشست و تاج بر سر مىنهاد. يهودى از جاى خود پريد و گفت: اى على! اگر راست مىگويى به من بگو تاج او از چه فراهم آمده بود؟ حضرت (ع) فرمود: اى يهودى! تاج او از طلاى خالص بود كه هفت پره داشت و بر هر پره، مرواريدى درخشان، آن گونه كه چراغى در شب پرتو افشاند. او پنجاه پسر بچه از فرزندان روحانيون را برگزيده بود كه كمربندهاى حرير سرخ به ميان بسته بودند و شلوارهاى ابريشم سبز بر پاى داشتند. هر يك از آنها تاجى بر سر، دستبندى بر دست و خلخالى بر پاى داشتند. هر يك از آنها با فانوسى طلايى بر دست، نزديك سر سلطان ايستاده بودند. او شش پسر نوباوه از فرزندان علما را برگزيده، وزير خود قرارشان داده بود و بدون نظر آنها تصميمى نمىگرفت، سه تن از ايشان در سمت راست و سه تن در سمت چپ او قرار داشتند.
يهودى از جاى خود برخاست و گفت: اى على! اگر از حال آنان آگاهى به من بگو نام سه