کشف الیقین ت آژیر - علامه حلی - الصفحة ٣٧٣ - مبحث بيست و يكم پيرامون اخبار مربوط به آيات نازل شده در حق على(ع) به نقل از جمهور
وَ بَشِّرِ الْمُخْبِتِينَ تا وَ مِمَّا رَزَقْناهُمْ يُنْفِقُونَ[١]- مىگويد در باره كسانى است از جمله على (ع) و سلمان[٢].- ابن عبّاس در باره اين آيه قرآنى: وَ تَواصَوْا بِالصَّبْرِ[٣]- مىگويد: اين آيه در حق على (ع) نازل شده است[٤][٥].
[١] حج/ ٣٥ و ٣٤؛ و از آن چه روزىشان داديم انفاق مىكنند.
[٢] همان.
[٣] و العصر/ ٣؛ و يك ديگر را به شكيبايى سفارش مىكنند.
[٤] همان.
[٥] مصنف، اين خبر را در نهج الحق روايت كرده است. ابن روزبهان اين خبر را مورد اعتراض قرار داده و گفته كه صبر، تنها يك ويژگى از ميان ويژگىهاست و از نامها نيست تا شخص مورد نظر باشد.
علّامه مجلسى در بحار الانوار ٣٦/ ١٨٥- ١٨٤ به اين شبهه پاسخ مىدهد:
« پاسخ اين است كه چنين اعتراضى از بدفهمى پرسنده يا شدّت تعصّب او برمىخيزد. ظاهر آن اين است كه مقصود صبر بر دشوارىهاى ولايت است كه در اخبار گذشته بدان تصريح شده است، و اين دو وجه را در بر دارد:
اوّل: اين كه مقصود از الّذين آمنوا امير المؤمنين( ع) باشد براى بزرگداشت و تجليل از ايشان، كه در اين صورت با خبر پيش گفته، همسو خواهد بود.
دوم: اين كه تفسير« حقّ» باشد، يعنى حق، ولايت على( ع) را در نظر آورد. و اگر هم تفسير« صبر» باشد با هر دو وجه راست مىآيد. اوّل اين كه حضرت با كنايه به صبر ياد شده به سبب كمال حضرت( ع) در صبر كه در اين صورت عين اين وصف گشته است، و دوم اين كه مقصود از صبر، ولايت حضرت( ع) باشد كه جز با التزام به صبر كمال نيابد و لذا ولايت با كنايه، همراه گشته است و اين گونه كاربردها در كلام فصيح به ويژه در سخن مقام كبريايى دشوار نيست.» شيخ مظفّر در دلائل الصدق ٢/ ٢٦٩ مىگويد:
« منظور ابن عبّاس از« تواصو بالصبر» على( ع) است، ولى نه بدين معنا كه على( ع)، خود صبر است- و اين كاملا وضوح دارد- و خداوند سبحان على( ع) را براى بزرگداشت و بيان كمال شكيبايى او به صيغه جمع، ياد كرده است و اين كه صبر او به مثابه صبر همه مؤمنانى است كه به حق سفارش مىكنند و اين به سبب شدّت التزام حضرت( ع) است نسبت به حق، كه هرگز از حضرت( ع) خلاف صبر ديده نمىشود؛ صبرى كه بايد آن را دو گونه دانست: صبر بر طاعت و صبر بر معصيت، و از همين روى حضرت( ع) برترين فرد امّت و معصوم و امام ايشان است.» ابن روزبهان به تأويل آيه الّذين آمنوا در خبر پيش گفته در باره على( ع) و سلمان اشكال وارد مىكند و علّامه مجلسى و شيخ مظفّر در دو مأخذ گذشته به او پاسخ دادهاند. شيخ مظفّر در دلائل الصدق دو احتمال را مطرح مىكند و مىگويد:
« بر اساس اين دو احتمال استثنا كردن على( ع) و سلمان دليلى است در برترى آن دو و عصمتشان در ميان امّت، و ترديدى نيست كه على( ع) بر سلمان برترى دارد و لذا امامت او تعيّن مىيابد.».